Jak radzić sobie z samotnością?

Samotność może dotknąć każdego, niezależnie od wieku, sytuacji materialnej czy stanu cywilnego. Czasem pojawia się nawet pomimo codziennych kontaktów z innymi i obecności bliskich osób. Czym jest samotność i jak sobie z nią radzić na co dzień?

Samotność a bycie samemu to nie to samo 

Nie każda sytuacja, w której jesteśmy sami, musi oznaczać samotność. Dla wielu osób czas spędzany w pojedynkę jest potrzebny i wartościowy - to moment na regenerację, skupienie się na sobie, odpoczynek od nadmiaru bodźców czy relacji. Bycie samemu może być świadomym wyborem i elementem zdrowej równowagi w życiu.

Samotność jest jednak czymś innym. To subiektywne poczucie braku więzi, bliskości i zrozumienia. Samotności można doświadczać nawet wtedy, gdy na co dzień otaczają nas inni: w pracy, w domu czy wśród znajomych. Liczy się nie tyle liczba kontaktów społecznych, ile to, czy czujemy, że ktoś nas naprawdę widzi, rozumie i że możemy być w relacji autentyczni. Jeśli nasze relacje z innymi są powierzchowne, niesatysfakcjonujące lub jednostronne, to wówczas mimo pozornego kontaktu z innymi, poczucie samotności może się pogłębiać. 

Jak radzić sobie z samotnością na co dzień?

Samotność to jedno z tych doświadczeń, o których rzadko się mówi, ale które dotyczy wielu osób w każdym wieku. Można mieć wokół siebie ludzi, a mimo to czuć się niezauważonym, niezrozumianym i mieć wrażenie, że nie ma się z nikim prawdziwego kontaktu. Można też mieszkać samemu i nie czuć się samotnie, jeśli nawet pojedyncze relacje dają poczucie bliskości i bycia ważnym dla drugiej osoby.

Ważne jest jednak, żeby nie traktować samotności jako “problemu do rozwiązania natychmiast”, ani tym bardziej jako dowodu na to, że coś jest z nami nie tak. Samotność może być reakcją na stratę, zmianę, rozczarowanie relacjami, długotrwały stres lub etap życia, w którym trudniej o kontakty społeczne. W takiej sytuacji naturalne jest, że potrzeba czasu, by znowu poczuć więź z innymi. 

Jak radzić sobie z samotnością na co dzień?

Zacznij od małych kroków w kontakcie z innymi

Nie trzeba od razu wchodzić w bliskie relacje ani przełamywać się na siłę. Na początek wystarczy obecność w miejscach, gdzie są inni ludzie, ale bez presji rozmowy czy dzielenia się czymkolwiek osobistym.

Dobrym pierwszym krokiem może być dołączenie do zajęć, na które przychodzą osoby o podobnych zainteresowaniach, np. warsztatów rękodzieła, grupy językowej, klubu książki, grupy spacerowej czy grupy dla biegaczy. Takie aktywności nie wymagają dzielenia się prywatnością, a jednocześnie dają okazję do regularnych kontaktów z innymi.

Można też zacząć od krótkich, codziennych interakcji. Powiedzenia “dzień dobry” sąsiadowi czy wymiany kilku zdań w sklepie. Takie małe sytuacje, jeśli się powtarzają, pomagają stopniowo odbudować poczucie bycia częścią jakiejś wspólnoty.

Więcej na temat tego, jak budować zdrowe relacje, znajdziesz na naszym blogu. 

Zadbaj o codzienną rutynę i aktywność

Kiedy czujesz się samotnie, łatwo zacząć funkcjonować w trybie przetrwania: bez planu, bez celu, z poczuciem, że każdy dzień wygląda tak samo. W takiej sytuacji pomocne może być wprowadzenie prostej, powtarzalnej struktury dnia. 

Stałe godziny wstawania i zasypiania, regularne posiłki, chwila na spacer, ugotowanie czegoś prostego, zrobienie prania to drobne rzeczy, które jednak dają poczucie rytmu i wpływu na swoje życie. 

Warto też wprowadzić do swojej codzienności regularną aktywność fizyczną. Wystarczy spacer, rozciąganie, joga w domu czy krótka przejażdżka rowerem. Ruch wspiera układ nerwowy, poprawia jakość snu i pomaga rozładować nagromadzone emocje.

Zauważ, jak Twoje przekonania wpływają na relacje

Samotność często nie wynika tylko z braku kontaktów, ale też z przekonań, które wpływają na to, jak postrzegamy siebie i innych. Jeśli w przeszłości nasze relacje wiązały się z odrzuceniem, zawodem lub brakiem wsparcia, możemy nieświadomie przyjmować założenie, że “nikomu na mnie nie zależy”, “ludzie i tak odchodzą” albo “nie jestem wystarczająco interesujący(-a)”.

Takie przekonania mogą wzmacniać wycofanie i utrwalać poczucie izolacji. Czasem sabotujemy szansę na relację jeszcze zanim ona się zacznie, bo spodziewamy się odrzucenia, krytyki lub rozczarowania. Warto wtedy zatrzymać się, przyjrzeć się tym myślom i zadać sobie pytania: 

Co by się stało, gdybym dał(a) szansę tej relacji, pomimo lęku i niepewności? 

Czy jest możliwe, że tym razem będzie inaczej niż dotychczas? 

Zmiana myślenia nie oznacza zmuszania się do sztucznego optymizmu ani ignorowania trudnych emocji. To raczej próba zauważenia, że nie każda relacja kończy się źle, że są też osoby, które potrafią być życzliwe, zaangażowane i ciekawe drugiego człowieka. Taka perspektywa nie daje gwarancji sukcesu, ale pozwala podejść do nowych znajomości z większą otwartością, bez nastawiania się od razu na porażkę. 

Zacznij budować dobrą relację ze sobą

Wielu osobom samotność kojarzy się z czymś bolesnym, bo bycie samemu oznacza konfrontację z trudnymi myślami, uczuciami lub poczuciem pustki. Ale tak naprawdę relacja z samym sobą to jedna z najważniejszych relacji w życiu, bo jest z nami zawsze. To, jak się do siebie odnosimy, kiedy jesteśmy sami, wpływa na nasze samopoczucie, sposób myślenia, a także na to, jakie relacje budujemy z innymi osobami.

Czas spędzany z samym sobą to moment zatrzymania się i przyjrzenia się temu, jak się czujemy i czego naprawdę potrzebujemy. W codziennym biegu niestety łatwo zagłuszyć nasze emocje i potrzeby: sięgamy po telefon, włączamy serial, wypełniamy dzień zadaniami. Badania pokazują, że nawet krótki czas spędzany w samotności, bez bodźców z zewnątrz, może obniżać poziom napięcia, poprawiać nastrój i zwiększać zdolność do samorefleksji. Kluczowe jest jednak to, żeby nie traktować tych chwil jako “czekania na coś”, ale jako wartościowy czas ze sobą.

To mogą być naprawdę proste rzeczy, np. spacer bez pośpiechu, zrobienie sobie herbaty i przeczytanie kilku stron książki w ciszy, spisanie myśli w notesie czy siedzenie w ciszy i oglądanie natury. Chodzi o to, by stopniowo budować ze sobą relację taką, w której jesteśmy dla siebie życzliwi, uważni i obecni. 

Nie wahaj się poszukać wsparcia

Jeśli czujesz się samotnie i nie wiesz, jak sobie z tym poradzić, nie bój się poprosić o pomoc specjalisty. Samotność, która trwa długo i odbija się na codziennym funkcjonowaniu, może prowadzić do obniżonego nastroju, wycofania, problemów ze snem czy trudności w koncentracji, dlatego nie powinniśmy jej bagatelizować. 

W takiej sytuacji pomocne może być wsparcie psychologa/psychoterapeuty. Spotkanie ze specjalistą to przestrzeń, w której możesz bez oceny przyjrzeć się swoim myślom, uczuciom i doświadczeniom, które mogą utrudniać budowanie relacji. 

Bibliografia

9 Ways to Combat Loneliness and Build Connections. Dostęp online: https://www.verywellmind.com/how-to-cope-with-loneliness-3144939

Understanding feelings of loneliness. Dostęp online: https://www.medicarementalhealth.gov.au/living-well/understanding-loneliness