Szczepienia przeciwko HPV dla dzieci - jakie są korzyści?

Rekomendacje dotyczące szczepienia przeciwko wirusowi HPV wskazują na to, aby szczepienie zostało wykonane zarówno u chłopców, jak i u dziewczynek. Kluczowy jest jednak moment wykonania takiego szczepienia. Co daje szczepienie przeciwko HPV? Kiedy należy je wykonać?

Dlaczego warto wykonać szczepienie przeciw HPV u dzieci?

HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego obejmuje ponad 100 typów wirusa, które dzieli się na wysokoonkogenne i niskoonkogenne. Wirusy HPV wysokoonkogenne związane są ze zwiększonym ryzykiem powstania zmian nowotworowych i tym samym rozwoju nowotworów narządów płciowych, odbytu, głowy oraz szyi. Za szczególnie groźne wyróżnia się podtypy wirusa HPV 16, 8, 45, 31, 33, 52, 58, 35, 59, 56, 39, 51, 73, 68 i 66.

Zgodnie z danymi Agencji Badań Medycznych około 91 proc. złośliwych nowotworów szyjki macicy wiąże się właśnie z zakażeniem wirusem HPV. Do zakażenia wirusem HPV dochodzi natomiast głównie poprzez drogą płciową. Szacuje się, że połowę osób zakażonych HPV stanowią kobiety oraz mężczyźni w wieku od 15 do 25. roku życia. 

W związku z tym szczepienia przeciwko wirusowi HPV zaleca się podawać jak najwcześniej, jeszcze przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Zaszczepienia dziecka pozwala więc na zapewnienie mu maksymalnej ochrony przed zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego w późniejszych latach życia. 

Tym samym szczepienia przeciwko wirusowi HPV dla dzieci chroni przed zwiększonym ryzykiem rozwoju nowotworów. Wiele badań naukowych potwierdza także, że szczepienie to jest bardzo skuteczne przez wiele lat po podaniu. Jedno z badań wykazało, że po 7 latach od podania szczepionki, u zaszczepionych kobiet liczba przeciwciał nadal utrzymywała się na bardzo wysokim poziomie. 

Od kiedy można szczepić przeciwko HPV?

Szczepienia przeciwko wirusowi HPV mają najwyższą skuteczność, jeżeli podane są u dzieci do 15. roku życia. W Polsce refundowane szczepienia w ramach powszechnego programu szczepień przeciwko HPV dostępne są dla dzieci od 9. do 14. roku życia, przy czym szczepionka jest bezpłatna dla dzieci do 18. roku życia, jeżeli w przypadku dzieci starszych niż objęte program, lekarz rodzinny wystawi e-receptę na szczepienie. 

Szczepienie zalecane jest zarówno dziewczynkom, jak i chłopcom, choć jeszcze kilka lat temu szczepiło się głównie dziewczynki. Dziś zalecane są także szczepienia chłopców, ponieważ HPV oprócz nowotworów szyjki macicy, może także stanowić istotny czynnik ryzyka nowotworu odbytu, prącia, gardła czy krtani. Poza tym wirus brodawczaka ludzkiego przenosi się drogą płciową, dlatego zaszczepienie chłopców zapobiega przenoszeniu się zakażenia z mężczyzny na kobiety. 

Jak wygląda schemat szczepienia przeciwko HPV?

Szczepionka przeciwko HPV zawiera cząsteczki, które naśladują wirusa brodawczaka ludzkiego. W rezultacie, gdy szczepionka zostaje podana, organizm reaguje na jej skład, pobudzając układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał. Jeżeli w przyszłości organizm zostanie narażony na rzeczywistego wirusa HPV, to wówczas organizm natychmiast go rozpozna i wytworzy przeciwciała, jeszcze zanim wirus zainfekuje organizm. 

W Polsce dostępne są trzy rodzaje szczepionek przeciwko HPV:

1. Szczepionka 2-walentna - chroni przed typami HPV 16 i 18. U dzieci w wieku od 9. do 14. roku życia podawana jest w dwóch dawkach, przy czym druga dawka powinna zostać podana w odstępie od 5 do 13 miesięcy. W przypadku szczepienia dzieci powyżej 15. roku życia szczepionka podawana jest w trzech dawkach w odstępie 0, 1, 6 miesięcy. 

2. Szczepionka 4-walentna - chroni przed typami HPV 6, 11, 16 i 18. W Polsce nie jest refundowana. 

3. Szczepionka 9-walentna - chroni przed typami HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58. Cykl szczepień u dzieci od 9. do 14. roku życia składa się z dwóch dawek podanych w odstępie od 5 do 13 miesięcy, z kolei cykl szczepień u dzieci powyżej 15. roku życia wymaga podania trzech dawek w odstępie 0, 2, 6 miesięcy. 

Skutki uboczne po szczepieniu na HPV 

Szczepionka przeciwko HPV zgodnie z wieloma badaniami jest uznawana za bardzo bezpieczną szczepionkę o wysokiej skuteczności. Tak, jak i w przypadku każdego innego szczepienia, po jej podaniu mogą jednak wystąpić skutki uboczne. Do skutków ubocznych po szczepieniu przeciwko HPV wymienia się:

• ból w miejscu podania, 

• zaczerwienienie, 

• obrzęk, 

• tkliwość,

• biegunka,

• bóle brzucha,

• świąd,

• pokrzywka,

• zawroty głowy,

• miejscowe zaburzenia czucia,

• górne infekcje dróg oddechowych.

Skutki uboczne po szczepieniu przeciwko HPV zazwyczaj są jednak krótkotrwałe i samoistnie ustają w ciągu kilku dni. 

Przeciwwskazania do szczepienia HPV

Przed wykonaniem szczepienie przeciwko HPV, tak jak i przed każdą inną szczepionkę, lekarz wykonuje kwalifikację do szczepienia, sprawdzając, czy obecny stan zdrowia pacjenta pozwala na przeprowadzenie szczepienia oraz czy nie istnieją żadne przeciwwskazania do jego wykonania. 

Przeciwwskazania do szczepienia przeciwko HPV to:

• alergia na jakikolwiek składnik szczepionki,

• reakcja anafilaktyczna po poprzedniej szczepionce,

• infekcja z wysoką gorączką (wówczas szczepienie przekładane jest w czasie). 

Więcej informacji o wirusie brodawczaka ludzkiego HPV znajdziesz na naszym blogu.