Jak budować więź z dzieckiem od pierwszych dni życia?

Narodziny dziecka to najszczęśliwszy czas w życiu rodziców. Nareszcie mogą zobaczyć długo wyczekiwane maleństwo. Jednak wraz z pojawieniem się małego człowieka na świecie budzi się również wiele niewiadomych. Każdy rodzic chce dla swojego dziecka jak najlepiej. Pragnie obdarzyć je miłością i zapewnić wszystko, co jest niezbędne do prawidłowego rozwoju. Tę podróż, jaką jest rodzicielstwo, należy rozpocząć od budowania silnej więzi z dzieckiem. Co ma nią największy wpływ? Zapraszamy do artykułu.

Budowanie więzi z dzieckiem od pierwszych dni życia  - sprawdzone sposoby

Kontakt fizyczny - naturalny sposób na budowanie bliskości z dzieckiem

O tym, jak ważny jest kontakt fizyczny w budowaniu więzi z dzieckiem, świadczy stosowana praktyka tzw. skóry do skóry. Polega ona na położeniu noworodka na piersiach matki w pierwszych sekundach po urodzeniu. Robi się to jeszcze przed ważeniem, mierzeniem i sprawdzaniem zdrowia nowo narodzonego dziecka. Ten pierwszy kontakt z matką sprawia, że maluch czuje się spokojniejszy i bardziej bezpieczny w nowych warunkach, w których się znalazł, co jest dla niego niemałym stresem. 

W pierwszych miesiącach życia dziecko ma najbardziej rozwinięty zmysł dotyku i dzięki niemu poznaje świat. Kontakt fizyczny odgrywa zatem kluczową rolę w budowaniu jego relacji z rodzicami i wpływa na prawidłowy rozwój psychicznofizyczny. Sprawdź, jak codzienne czynności wpływają na utrzymanie bliskości cielesnej rodzica z dzieckiem. 

Karmienie piersią lub butelką

Karmienie dziecka (piersią lub butelką) służy oczywiście przede wszystkim zaspokojeniu głodu. Jednak jest również wspaniałym czasem na budowanie więzi między mamą a dzieckiem. Maluszek, czując obecność mamy, jej dotyk i zapach odpręża się, wycisza, relaksuje i czuje się bezpiecznie.

Podczas karmienia w organizmie matki wydziela się oksytocyna nazywana potocznie hormonem miłości. Odpowiada ona m.in. za pojawienie się instynktu macierzyńskiego, za potrzebę opieki i odpowiedzialności za swoje dziecko. Oksytocyna wpływa także na zwiększenie wytrzymałości i siły matczynego organizmu. To dzięki niej pomimo zmęczenia mama zawsze znajdzie energię do opieki nad swoim dzieckiem.

Noszenie i przytulanie

Podczas częstego przytulania, kołysania i noszenia niemowlaka również wytwarzana jest oksytocyna. I to zarówno przez organizm rodzica, jak i dziecka. Przytulanie i bliskość fizyczna jest czynnikiem warunkującym prawidłowy rozwój dziecka. W modelu hierarchii potrzeb człowieka stworzonym przez Abrahama Maslowa znajduje się zaraz po podstawowych potrzebach (jedzenie, sen, ciepłe schronienie). Badania przeprowadzone przez wielu psychologów dowodzą, iż przytulane noworodki szybciej rosną, rzadziej chorują i są szczęśliwsze od tych, które nie doświadczają fizycznej bliskości.

Bardzo popularną i wygodną metodą na noszenie dziecka jest tzw. chustowanie. Dzięki noszeniu dziecka w specjalnej do tego przeznaczonej chuście maluch, czując bliskość rodzica, szybciej się uspokaja i relaksuje. Korzystanie z chusty przynosi również korzyści rodzicom. Przede wszystkim odciąża kręgosłup. Noszenie dziecka w chuście nie powoduje takich przeciążeń jak noszenie na rękach. Ciężar rozmieszczony jest równomiernie, co zapobiega bólom pleców, ramion czy szyi. Mając dziecko w chuście, obie ręce pozostają wolne, więc jest to też o wiele wygodniejsze i praktyczniejsze rozwiązanie. 

Codzienne zabiegi pielęgnacyjne

Dbanie o higienę i odpowiednią pielęgnację maluszka jest kolejnym sposobem na dbanie o bliskość fizyczną. Codzienne kąpiele, zmiany pieluszki i zabiegi z użyciem kosmetyków pielęgnacyjnych to idealny czas na głaskanie, dotykanie i tulenie dziecka. 

Do codziennej rutyny pielęgnacyjnej warto również włączyć masaże. Są one sprawdzonym sposobem na relaks i odprężenie, a wykonane np. po wieczornej kąpieli mogą poprawiać jakość snu. Delikatny masaż okolic brzuszka jest także pomocny w pozbyciu się gazów odpowiedzialnych m.in. za występowanie bolesnych kolek u niemowląt. 

Kontakt wzrokowy pomaga zbudować więź z dzieckiem

To bardzo ważne, aby zawsze patrzeć w oczy swojemu dziecku i czule się do niego uśmiechać. Kiedy maluch widzi łagodną i skupioną na nim twarz mamy lub taty szybko uczy się rozpoznawać najbliższe mu osoby, a to z kolei buduje w nim poczucie bezpieczeństwa. 

Dziecko w pierwszych tygodniach i miesiącach życia nie widzi dobrze tego, co jest daleko. Najbardziej wyraźne są dla niego obiekty widziane z odległości ok. 30 cm. To mniej więcej tyle, ile dzieli twarz dziecka od twarzy matki podczas karmienia piersią lub butelką. Dlatego karmienie to doskonały czas na nawiązywanie kontaktu wzrokowego. 

Kontakt wzrokowy to poza tym istotny element komunikacji pozawerbalnej. Umożliwia szybkie rozpoznawanie stanów emocjonalnych drugiej osoby i reagowanie na nie w odpowiedni sposób. Dzieci uczą się tej komunikacji głównie poprzez obserwowanie i naśladowanie mimiki innych. Pamiętajmy, że dziecko czuje się ważne, kiedy zwracamy się do niego, patrząc mu w oczy, a nie w inną stronę. 

Reagowanie na potrzeby dziecka buduje więź emocjonalną między rodzicami i dzieckiem

Zawsze należy reagować na potrzeby dziecka. Mały człowiek początkowo komunikuje się z rodzicami głównie za pomocą płaczu. Jednak nie zawsze płacz jest związany jedynie ze zmęczeniem czy z głodem, ale również z potrzebą bliskości. Szybkie i adekwatne reakcje pokazują dziecku, że jego potrzeby nie są ignorowane, a ono obdarzone jest miłością. W ten sposób buduje się pewność siebie i poczucie wartości.

Dziecko nie płacze, żeby zrobić na złość. Jego system nerwowy dopiero się kształtuje. Nie potrafi komunikować swoich potrzeb w sposób „dojrzały”. Nie powinno uspokajać się go na siłę czy poprzez odwracanie uwagi. Należy natomiast zawsze być obecnym emocjonalnie i uważnym na jego potrzeby. A starsze dzieci uczyć radzenia sobie z emocjami w konstruktywny sposób. Dzięki temu nie tylko zbudujemy silną więź z naszym dzieckiem, ale również zapewnimy mu niezbędne narzędzia do wyrażania emocji, co zaowocuje w jego dorosłości. 

Czytanie i rozmowy budują bliskość 

Mówienie do dziecka od pierwszych chwil jego życia jest tak samo istotne, jak kontakt wzrokowy. Zmysł słuchu rozwija się już w 19 tygodniu życia płodu. Sprawia to, że maluch potrafi bardzo dobrze rozpoznawać głos mamy i taty - najbliższych mu osób.

Rozmowy z maluchem to udowodniony sposób na wspieranie jego rozwoju i budowanie relacji. Nie jest ważne, że dziecko nie będzie początkowo odpowiadać lub sprawiać wrażenie, że nie słucha. Niemowlęciu można opisywać najbliższe otoczenie, opowiadać o tym, co widać za oknem czy śpiewać piosenki. Z większym dzieckiem można prowadzić proste dialogi i uważnie słuchać co ma do powiedzenia. 

Czytanie dzieciom to kolejny sposób na budowanie silnej więzi i bliskości. Czytanie np. w łóżku przed snem tworzy bezpieczną i intymną atmosferę, dzięki której dziecko czuje się ważne i kochane. Czytanie ma także nieoceniony wpływ na rozwój intelektualny. Uczy języka, rozwija wyobraźnię i ćwiczy pamięć. 

O czym warto pamiętać? 

Pamiętaj, że nie da się przedawkować miłości do swoich dzieci. Częste przytulanie, poświęcanie im uwagi i czasu zaprocentuje w ich dorosłym życiu. Będą szczęśliwymi i pewnymi siebie ludźmi, a także troskliwymi partnerami i kochającymi rodzicami. 

Na naszym blogu znajdziesz również kalendarz rozwoju dziecka od narodzin do 6 tygodnia życia. Co jest kluczowe i o czym warto pamiętać? Zapraszamy do lektury!