bok@mollo.pl     505 830 113

Wyprawka dla ucznia |  Zobacz produkty Darmowa dostawa od 199 zł

Wszystkie kategorie

Higiena jamy ustnej

Zobacz całą kategorie Afty i pleśniawki Świeży oddech Wybielanie zębów Czyściki do języka Irygatory Próchnica Nici dentystyczne Choroby dziąseł i paradontoza

Dermokosmetyki

Zobacz całą kategorie Kosmetyki dla diabetyków Oczyszczanie i demakijaż Olejki eteryczne Pielęgnacja brwi i rzęs Pielęgnacja ust Regeneracja skóry po radioterapii Zapachy do domu Golenie i depilacja Pielęgnacja koreańska

Ciąża i dziecko

Zobacz całą kategorie Zabawki i przytulanki

Leki i suplementy

Zobacz całą kategorie Alergia Choroba lokomocyjna Kac Rzuć palenie Żywienie w chorobie

Środki czystości

Zobacz całą kategorie
Nowy program profilaktyki raka szyjki macicy - na czym polega?
Rodzicielstwo

5 min

0

Nowy program profilaktyki raka szyjki macicy - na czym polega?

W 2025 roku wdrożono nowy model badań przesiewowych w ramach profilaktyki raka szyjki macicy, który ma zwiększyć skuteczność wczesnego wykrywania zmian nowotworowych. Co warto wiedzieć o nowym programie profilaktyki raka szyjki macicy?

25.05.2026

W 2025 roku wdrożono nowy model badań przesiewowych w ramach profilaktyki raka szyjki macicy, który ma zwiększyć skuteczność wczesnego wykrywania zmian nowotworowych. Co warto wiedzieć o nowym programie profilaktyki raka szyjki macicy? 

Na czym polega nowy program profilaktyki raka szyjki macicy w 2025?

Rak szyjki macicy to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych występujących u kobiet, zarówno w Polsce, jak i na świecie. Choć rozwija się powoli, przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów. Z tego też powodu niezwykle ważna jest profilaktyka, mianowicie wczesne wykrycie zmian przednowotworowych daje szansę na całkowite wyleczenie i uniknięcie długotrwałego leczenia. 

Główną przyczyną rozwoju raka szyjki macicy jest przewlekłe zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie typami wysokiego ryzyka. Do zakażenia dochodzi drogą płciową i szacuje się, że większość aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn zetknie się z tym wirusem przynajmniej raz w życiu. U większości osób infekcja ustępuje samoistnie, jednak u części może utrzymywać się latami, prowadząc do niekontrolowanego namnażania się komórek i rozwoju raka.

W Polsce każdego roku odnotowuje się ponad 2 200 nowych przypadków raka szyjki macicy i około 1 400 zgonów z jego powodu. To jeden z tych nowotworów, którym można skutecznie zapobiegać, ale pod warunkiem regularnych badań przesiewowych. Z myślą o profilaktyce w 2025 roku wdrożono zmieniony model badań w ramach programu przesiewowego. 

Nowy program profilaktyki raka szyjki macicy w Polsce ma natomiast na celu:

  • zwiększenie wykrywalności zagrożeń na wczesnym etapie,

  • zmniejszenie liczby zachorowań i zgonów z powodu tego nowotworu,

  • poprawę dostępu do badań poprzez nowe metody zapraszania i organizacji testów.

Jakie zmiany wprowadzono w 2025 roku w programie profilaktyki raka szyjki macicy?

Od lipca 2025 roku obowiązują zaktualizowane zasady programu przesiewowego w kierunku raka szyjki macicy, który realizowany jest w ramach profilaktyki nowotworowej finansowanej przez NFZ. Zmiany te wynikają z zaleceń ekspertów oraz danych wskazujących na konieczność zwiększenia skuteczności wykrywania stanów przednowotworowych i nowotworów we wczesnych stadiach.

Najważniejsze zmiany dotyczą rodzaju testu przesiewowego. Zamiast tradycyjnej cytologii szkiełkowej (czyli badania komórek pobranych z szyjki macicy i ocenianych pod mikroskopem), wprowadzono jako badanie pierwszego wyboru test DNA HR HPV. Jest to test, który wykrywa obecność materiału genetycznego wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) wysokiego ryzyka, czyli głównego czynnika rozwoju raka szyjki macicy. W porównaniu do cytologii ma on o wiele wyższą czułość.

Kolejna zmiana dotyczy zakresu wieku i częstotliwości badań. Program obejmuje kobiety w wieku 25-64 lat, przy czym:

  • test HPV HR wykonuje się co 5 lat, jeśli wynik jest ujemny,

  • cytologia tradycyjna pozostaje dostępna w programie i może być wykonywana co 3 lata, jednak test HPV stał się badaniem pierwszego wyboru.

Uproszczono także sposób umawiania się na badanie. Kobiety mogą zapisać się samodzielnie poprzez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), centralną e-rejestrację lub bezpośrednio w placówce medycznej mającej umowę z NFZ.

Wprowadzono również bardziej przejrzyste zasady dalszego postępowania diagnostycznego. Kobiety z dodatnim wynikiem testu HPV kierowane są od razu na kolejne etapy diagnostyki tj. cytologię, kolposkopię lub biopsję. 

Jak skorzystać z programu profilaktyki raka szyjki macicy 2025?

Od lipca 2025 roku kobiety w wieku 25-64 lat mogą bezpłatnie wykonać badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy. Program jest realizowany przez NFZ i nie wymaga skierowania. Wystarczy zgłosić się do poradni, która wykonuje takie badania.

Badanie polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy, trwa kilka minut i jest całkowicie bezbolesne. Można je wykonać w poradni ginekologicznej z umową z NFZ, wybranych przychodniach POZ współpracujących z ginekologiem lub mobilnych punktach pobrań. 

Na badanie można zapisać się:

  • samodzielnie, przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub centralną e-rejestrację,

  • po otrzymaniu zaproszenia od NFZ (list, SMS lub powiadomienie w IKP),

  • przez lekarza POZ, który może przypomnieć o terminie badania i wskazać najbliższą placówkę.

Jak przygotować się do badania?

Ogólne zalecenia obejmują: 

  • badanie powinno odbyć się po miesiączce, najlepiej do połowy cyklu,

  • nie należy współżyć przez 24-48 godzin przed pobraniem wymazu,

  • przed badaniem nie należy stosować leków dopochwowych ani irygacji.

Warto też zabrać ze sobą wyniki poprzednich badań cytologicznych lub testu HPV.

Bibliografia
Profilaktyka raka szyjki macicy. Dostęp online: https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-szyjki-macicy
Program profilaktyki raka szyjki macicy. Dostęp online: https://www.nfz-krakow.pl/dla-pacjenta/profiaktyka-/programy-profilaktyczne/program-profilaktyki-raka-szyjki-macicy/

Spis treści

Czy ten artykuł był pomocny?