Jak zadbać o wellbeing pracowników? Praktyczne wskazówki

Przewlekłe zmęczenie, wypalenie zawodowe i spadek motywacji to coraz częstsze problemy w miejscu pracy. Tymczasem to właśnie dobrze zaplanowane środowisko pracy może wspierać zdrowie psychiczne i dobrostan pracowników. Co to jest wellbeing pracowników i jak o niego dbać?

Czym jest wellbeing?

Wellbeing pracowników to pojęcie, które odnosi się do ogólnego dobrostanu osób zatrudnionych: zarówno w wymiarze psychicznym, fizycznym, jak i społecznym. Oznacza ono m.in. zdolność do radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami w pracy, odczuwanie satysfakcji zawodowej, poczucie sensu, możliwość rozwoju oraz utrzymywanie wspierających relacji w środowisku zawodowym.

W psychologii wyróżnia się dwa podejścia do wellbeingu pracowników:

• hedonistyczne - koncentrujące się na odczuwaniu satysfakcji, przyjemności i braku stresu w pracy,

• eudajmonistyczne - podkreślające znaczenie rozwoju osobistego, sensu pracy i zgodności z wartościami.

Oba te podejścia się uzupełniają: razem pokazują, że wellbeing obejmuje zarówno komfort psychiczny, jak i przekonanie, że nasza praca coś znaczy i jest zgodna z tym, co dla nas ważne.

Coraz więcej badań pokazuje, że dobrostan w pracy ma bezpośredni wpływ na efektywność, zaangażowanie i zdrowie psychiczne. Pracownicy, którzy czują się dobrze w miejscu pracy, rzadziej doświadczają przewlekłego stresu, częściej angażują się w zadania i są bardziej lojalni wobec organizacji. Z kolei niski poziom wellbeingu może prowadzić do obniżonej motywacji, problemów zdrowotnych, częstszych nieobecności oraz odejść z pracy.

Jakie czynniki wpływają na dobrostan psychiczny w pracy?

Na wellbeing pracowników wpływa wiele czynników: czynniki osobowościowe, indywidualne umiejętności radzenia sobie ze stresem, a także codzienne środowisko pracy. Do najważniejszych czynników wspierających wellbeing w miejscu pracy należą:

• Styl zarządzania - przewidywalne decyzje, jasne komunikaty przełożonych i otwartość na potrzeby zespołu sprzyjają poczuciu bezpieczeństwa w środowisku pracy,

• Organizacja pracy - adekwatny zakres obowiązków, odpowiednie tempo pracy i przestrzeń na odpoczynek zmniejszają ryzyko przeciążenia i wypalenia zawodowego,

• Poczucie sensu - praca, która jest zgodna z wartościami pracownika i ma wyraźny cel, zwiększa jego motywację, zaangażowanie i wzmacnia poczucie, że to, co robi, ma znaczenie, 

• Możliwość rozwoju - dostęp do szkoleń i kursów, otrzymywanie konstruktywnej krytyki i informacji zwrotnej wzmacnia poczucie kompetencji i wspiera zdrowe poczucie własnej wartości,

• Relacje w zespole - atmosfera oparta na zaufaniu, wzajemnym szacunku i gotowości do współpracy zmniejsza stres i zwiększa poczucie przynależności,

• Bezpieczeństwo psychiczne - możliwość wyrażania opinii, zadawania pytań i mówienia o trudnościach bez obawy przed oceną lub odrzuceniem zwiększa zaangażowanie i poprawia jakość współpracy w zespole. 

Warto jednak pamiętać, że wellbeing pracowników nie zależy wyłącznie od jednego z ww. czynników. W praktyce jest on rezultatem ich wzajemnego oddziaływania. 

Wellbeing pracowników a ryzyko zaburzeń psychicznych

Długotrwały brak wsparcia w miejscu pracy, nadmiar obowiązków, niepewność zawodowa, presja, brak możliwości rozwoju i poczucie, że nasza praca nie ma sensu, mogą prowadzić do stopniowego obniżenia samopoczucia, a z czasem także do przewlekłego zmęczenia, drażliwości, problemów ze snem, z koncentracją, a poważniejszych przypadkach nawet do objawów depresyjnych i lękowych. 

Badania pokazują, że niekorzystne warunki pracy zwiększają ryzyko rozwoju depresji, zaburzeń lękowych oraz wypalenia zawodowego. Szczególnie narażone są osoby, które pracują pod presją, nie mają wpływu na podejmowane decyzje, a jednocześnie brakuje im jasnych oczekiwań, informacji zwrotnych i poczucia, że ich praca jest doceniana.

Jak wspierać wellbeing pracowników?

Dbanie o dobrostan psychiczny w miejscu pracy wymaga konkretnych działań: zarówno po stronie pracodawcy, jak i samych pracowników. 

Zadbaj o jasną komunikację i poczucie bezpieczeństwa

Jednym z kluczowych elementów wpływających na wellbeing pracowników jest poczucie bezpieczeństwa. Mianowicie pracownicy lepiej czują się w miejscach, w których wiedzą, czego się od nich oczekuje, jakie są zasady oraz do kogo mogą zwrócić się w razie jakichkolwiek wątpliwości lub problemów. 

Warto więc pamiętać o tym, aby informacje w zespole były przekazywane jasno i na bieżąco. Pracownicy potrzebują wiedzieć, jakie są cele firmy, jakie są terminy na zakończenie danych zadań oraz jaki jest zakres ich odpowiedzialności. W przypadku jakichkolwiek zmian w firmie warto natomiast od razu wyjaśnić pracownikom, z czego wynikają i czego konkretnie dotyczą. Taka przejrzystość zmniejsza poczucie niepewności, pomaga uniknąć nieporozumień oraz co najważniejsze, wzmacnia zaufanie w zespole. 

Daj pracownikom realny wpływ na to, jak pracują

Dobrostan pracowników ulega wzmocnieniu wtedy, gdy mają oni poczucie, że mają realny wpływ na swoją pracę. Chodzi tu przede wszystkim o możliwość samodzielnego planowania zadań oraz wybierania sposobu ich realizacji. Warto również zadbać o stworzenie bezpiecznej przestrzeni do dzielenia się przez pracowników swoimi sugestiami i proponowanymi zmianami. 

Dbaj o możliwość odpoczynku

Jednym z czynników najbardziej obniżających wellbeing pracowników jest przeciążenie obowiązkami. Nadmiar zadań, napięte terminy i brak przerw mogą prowadzić do chronicznego zmęczenia, spadku koncentracji oraz zniechęcenia do pracy.

Warto więc zadbać o to, aby zakres obowiązków był dostosowany do realnych możliwości danej osoby i zespołu. Planowanie zadań powinno także uwzględniać czas na regenerację. Pracownicy, którzy mają przestrzeń na przerwy, łatwiej zachowują koncentrację i lepiej radzą sobie ze stresem. Ważne jest również respektowanie czasu wolnego poza pracą: unikanie presji stałej dostępności sprzyja równowadze psychicznej i zapobiega długotrwałemu przeciążeniu.

Zapewnij możliwość rozwoju i dawaj feedback

Możliwość rozwoju zawodowego to jeden z kluczowych elementów dobrostanu. Pracodawcy powinni więc oferować pracownikom dostęp do szkoleń, kursów lub mentoringu. Równie ważna jest regularna informacja zwrotna na temat wykonywanej pracy, ale nie tylko wtedy, gdy coś trzeba poprawić, ale także wtedy, gdy pracownik dobrze wykonał swoją pracę. 

Pomóż pracownikom zachować równowagę między pracą a życiem prywatnym

Trudno mówić o dobrostanie, jeśli praca zajmuje całą przestrzeń dnia i nie zostawia miejsca na odpoczynek, relacje czy czas dla siebie. Pracodawca może jednak  wspierać ten obszar, szanując czas wolny pracowników, nie promując dostępności poza godzinami pracy oraz umożliwiając elastyczne godziny pracy lub pracę zdalną. 

Warto także aktywnie zachęcać do korzystania z urlopu wypoczynkowego. Wielu pracowników rezygnuje z wolnego z obawy przed zaległościami lub niechęcią do “zostawiania zespołu”. Jasny sygnał ze strony pracodawcy, że odpoczynek jest potrzebny i uzasadniony, pomaga przełamać ten opór i sprzyja zachowaniu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym.