Jak myć owoce i warzywa?

Owoce i warzywa to podstawa zdrowej diety, ale zanim trafią na talerz, powinny zostać dokładnie umyte. Na ich powierzchni mogą znajdować się pestycydy, bakterie, wirusy oraz zanieczyszczenia. Prawidłowe mycie to prosty sposób na zmniejszenie ryzyka zatruć pokarmowych i ochronę zdrowia całej rodziny.

Dlaczego mycie warzyw i owoców jest ważne?

Mycie owoców i warzyw to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów ograniczania ryzyka zatruć pokarmowych i infekcji przewodu pokarmowego. Produkty roślinne, zanim trafią na nasz stół, przechodzą długą drogę – od uprawy, przez transport, magazynowanie, aż po ekspozycję w sklepie. Na każdym z tych etapów mogą zostać zanieczyszczone.

Nawet jeśli owoce i warzywa wyglądają na czyste, ich powierzchnia może być siedliskiem drobnoustrojów lub pozostałości środków chemicznych. Szczególne znaczenie ma to w przypadku:

• kobiet w ciąży,
• małych dzieci,
• seniorów,
• osób z obniżoną odpornością,
• osób z chorobami przewodu pokarmowego.

Co może znajdować się na powierzchni warzyw i owoców?

Warzywa i owoce należy myć, ponieważ na ich powierzchni mogą znajdować się substancje, które zwiększają ryzyko wielu dolegliwości. Co często znajduje się na owocach i warzywach?

Pozostałości pestycydów i środków ochrony roślin

Regularne spożywanie nieumytej żywności może zwiększać ekspozycję organizmu na te substancje. Najczęściej dotyczy to owoców i warzyw spożywanych ze skórką, np. jabłek, winogron, papryki czy ogórków.

Bakterie i wirusy

Na powierzchni świeżych owoców i warzyw mogą znajdować się bakterie chorobotwórcze, takie jak Salmonella, E. coli czy Listeria. Do zanieczyszczenia może dojść poprzez kontakt z glebą, wodą używaną do podlewania, przy transporcie czy przez dotykanie w sklepie.

Jaja pasożytów

Warzywa rosnące w ziemi (np. marchew, sałata, rzodkiewka) mogą być zanieczyszczone jajami pasożytów obecnych w glebie. Dotyczy to szczególnie upraw nawożonych naturalnie. Niedokładne mycie zwiększa ryzyko zakażeń pasożytniczych, zwłaszcza u dzieci.

Wosk i substancje konserwujące

Niektóre owoce (np. cytrusy, jabłka) pokrywa się cienką warstwą wosku, aby przedłużyć ich świeżość i poprawić wygląd. Choć substancje ce są dopuszczone do kontaktu z żywnością, warto je usuwać przed spożyciem – zwłaszcza jeśli skórka ma być wykorzystana w kuchni (np. do wypieków).

Czy mycie warzyw i owoców pod bieżącą wodą jest wystarczające?

Umycie owoców i warzyw pod bieżącą wodą jest podstawową i w wielu przypadkach wystarczającą metodą oczyszczania ich z kurzu, ziemi oraz części drobnoustrojów. Woda skutecznie redukuje część bakterii oraz brudu, jednak nie zawsze usuwa wszystkie pozostałości pestycydów czy substancji ochronnych, zwłaszcza tych o tłustej, słabo rozpuszczalnej w wodzie strukturze. Dlatego w przypadku produktów spożywanych na surowo, szczególnie przez kobiety w ciąży, małe dzieci czy osoby z obniżoną odpornością, warto wprowadzić dodatkowe metody oczyszczania. Należy natomiast unikać stosowania detergentów czy płynów do mycia naczyń, ponieważ ich pozostałości mogą być bardziej szkodliwe niż same zanieczyszczenia.

Jak prawidłowo myć owoce i warzywa? Sprawdzone metody

Mycie pod bieżącą wodą może nie być wystarczające, zwłaszcza w przypadku spożywania surowych warzyw i owoców. Poniżej przedstawiamy sprawdzone sposoby, które pomagają skutecznie ograniczyć ilość zanieczyszczeń, drobnoustrojów i pozostałości środków ochrony roślin. Jak prawidłowo myć warzywa i owoce?

Moczenie w wodzie z sodą oczyszczoną

Jedną z popularnych domowych metod dokładnego oczyszczania owoców i warzyw jest moczenie ich w roztworze sody oczyszczonej (1 łyżeczka sody na 1 litr wody). Produkty należy zanurzyć w roztworze na około 10-15 minut, a następnie dokładnie opłukać pod bieżącą wodą.

Soda pomaga usuwać część pozostałości pestycydów z powierzchni skórki, szczególnie w przypadku jabłek, winogron, papryki czy ogórka. 

Moczenie w roztworze octu

Inną metodą jest moczenie owoców i warzyw w roztworze octu. Należy zmieszać 1 l wody z ½ szklanki octu. Produkty należy pozostawić w roztworze na około 5-10 minut, a następnie bardzo dokładnie opłukać czystą wodą.

Ta metoda sprawdza się szczególnie przy warzywach liściastych i owocach spożywanych na surowo.

Specjalne ekologiczne płyny przeznaczone do mycia żywności

W aptekach i sklepach ze zdrową żywnością dostępne są specjalistyczne preparaty przeznaczone do mycia owoców i warzyw. W ich składzie można znaleźć m.in. kwasy organiczne, naturalne ekstrakty roślinne czy srebro koloidalne, które wspierają usuwanie szkodliwych substancji.

Czy umyte warzywa i owoce tracą wartości odżywcze?

Mycie owoców i warzyw może wpływać na ich wartości odżywcze, ale straty są zazwyczaj minimalne. Największe znaczenie ma poprawne mycie. Krótkie płukanie pod bieżącą, chłodną wodą nie powoduje istotnej utraty witamin ani składników mineralnych. Witaminy rozpuszczalne w wodzie (np. witamina C czy witaminy z grupy B) mogą ulegać częściowej redukcji, jeśli produkty są długo moczone, krojone przed myciem lub przechowywane w wodzie przez dłuższy czas. Dlatego zaleca się mycie owoców i warzyw w całości, przed obraniem i krojeniem.

Warto również pamiętać, że witaminy i minerały znajdują się głównie wewnątrz produktu, a nie na jego powierzchni. Samo mycie nie „wypłukuje” ich z wnętrza warzywa czy owocu. Znacznie większe straty wartości odżywczych powoduje obieranie, rozdrabnianie i obróbka termiczna niż płukanie wodą.

Źródła:

• [https://www.gov.pl/web/psse-police/mycie-owocow-i-warzyw-o-czym-nalezy-pamietac](https://www.gov.pl/web/psse-police/mycie-owocow-i-warzyw-o-czym-nalezy-pamietac)
• Jeddi MZ, Yunesian M, Gorji ME i in., Microbial evaluation of fresh, minimally-processed vegetables and bagged sprouts from chain supermarkets, „Journal of Health, Population and Nutrition”, 32(3):391-9, 2014.
• [https://www.brownhealth.org/be-well/how-clean-fruits-and-vegetables](https://www.brownhealth.org/be-well/how-clean-fruits-and-vegetables)