bok@mollo.pl     505 830 113

Wyprawka dla ucznia |  Zobacz produkty Darmowa dostawa od 199 zł

Wszystkie kategorie

Higiena jamy ustnej

Zobacz całą kategorie Afty i pleśniawki Świeży oddech Wybielanie zębów Czyściki do języka Irygatory Próchnica Nici dentystyczne Choroby dziąseł i paradontoza

Dermokosmetyki

Zobacz całą kategorie Kosmetyki dla diabetyków Oczyszczanie i demakijaż Olejki eteryczne Pielęgnacja brwi i rzęs Pielęgnacja ust Regeneracja skóry po radioterapii Zapachy do domu Golenie i depilacja Pielęgnacja koreańska

Ciąża i dziecko

Zobacz całą kategorie Zabawki i przytulanki

Leki i suplementy

Zobacz całą kategorie Alergia Choroba lokomocyjna Kac Rzuć palenie Żywienie w chorobie

Środki czystości

Zobacz całą kategorie
Fitoestrogeny – czym są i jakie są ich źródła?
Zdrowe odżywianie

5 min

0

Fitoestrogeny – czym są i jakie są ich źródła?

Fitoestrogeny to roślinne związki o działaniu podobnym do estrogenów, ale o znacznie mniejszej sile działania. Substancje te wykazują jednak szereg prozdrowotnych właściwości i często są dobrą alternatywą dla kobiecych hormonów. Co warto wiedzieć o fitoestrogenach?

25.05.2026

Fitoestrogeny to roślinne związki o działaniu podobnym do estrogenów, ale o znacznie mniejszej sile działania. Substancje te wykazują jednak szereg prozdrowotnych właściwości i często są dobrą alternatywą dla kobiecych hormonów. Co warto wiedzieć o fitoestrogenach?

Fitoestrogeny - co to jest?

Fitoestrogeny to naturalne związki roślinne o budowie chemicznej zbliżonej do estrogenów - żeńskich hormonów płciowych wydzielanych przez jajniki. Ze względu na swoją budowę fitoestrogeny mogą naśladować działanie naturalnych estrogenów, jednak ze znacznie słabszą siłą. Szacuje się, że siła ich działanie jest od 100 do 100 000 razy słabsza niż naturalnych estrogenów.

Fitoestrogeny mogą mieć w pewnym stopniu działanie estrogennopodobne (w przypadku niedoboru estrogenów mogą częściowo kompensować ich brak) oraz antyestrogenowe (w przypadku zbyt wysokiego poziomu estrogenów w organizmie, mogą blokować ich nadmierne działanie).  

Z racji tego, że fitoestrogeny mają o wiele słabsze działanie niż naturalne estrogeny, nie wywołują one tak wielu skutków ubocznych, jak klasyczna hormonalna terapia zastępcza. Fitoestrogeny dzieli się na trzy główne klasy, które różnią się budową oraz źródłem występowania fitoestrogenów w diecie:

  1. Lignany,

  2. Stillbeny - najpopularniejszym przedstawicielem stilbenów jest resweratrol, 

  3. Flawonoidy - obejmują izoflawony, kumestany i flawony. 

Co zawiera fitoestrogeny? Gdzie je znajdziemy?

Fitoestrogeny występują w wielu produktach roślinnych, a ich główne źródła w diecie to:

  1. Izoflawony - soja i jej przetwory, soczewica, ciecierzyca, fasola, szpinak, koniczyna czerwona,

  2. Lignany - ziarna zbóż, nasiona lnu, słonecznik, pełnoziarniste produkty zbożowe, marchew, cebula, jabłka, gruszki, wiśnie, czarna i zielona herbata, kawa,

  3. Stillbeny - winogrona, czerwone wino, kiełki fasoli, nasiona słonecznika, morwa, orzeszki ziemne. 

Jakie właściwości działania mają fitoestrogeny?

Fitoestrogeny a menopauza

Fitoestrogeny przede wszystkim stosowane są jako alternatywa dla hormonalnej terapii zastępczej podczas menopauzy. W okresie menopauzy dochodzi do naturalnego spadku estrogenów, co prowadzi do wielu dolegliwości. 

Fitoestrogeny, ze względu na swoje podobieństwo do estrogenów, mogą natomiast łagodzić objawy menopauzy, takie jak:

  • Uderzenia gorąca i nocne poty - fitoestrogeny mogą zmniejszać ich częstotliwość i intensywność, 

  • Zaburzenia snu - fitoestrogeny mogą poprawiać jakość snu,

  • Drażliwość, wahania nastroju - fitoestrogeny mogą pomóc w stabilizacji samopoczucia,

  • Suchość pochwy, spadek libido - fitoestrogeny wspierają nawilżenie błon śluzowych i mogą korzystnie wpływać na poziom libido.

Warto jednak pamiętać, że choć fitoestrogeny mogą stanowić naturalne wsparcie w okresie menopauzy, ich działanie i skuteczność nie są tak wysokie, jak w przypadku hormonalnej terapii zastępczej. W niektórych przypadkach jednak ich stosowanie może być dobrą alternatywą dla kobiet, które nie chcą lub nie mogą stosować HTZ. 

Fitoestrogeny a działanie przeciwnowotworowe

Niektóre badania pokazują, że dieta bogata w fitoestrogeny może zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów. Zgodnie z badaniami epidemiologicznymi w populacjach spożywających duże ilości soi (np. w krajach azjatyckich), obserwuje się niższą zachorowalność na nowotwory piersi, jelita grubego, płuc oraz skóry. 

Fitoestrogeny mają również działanie antyoksydacyjne i chronią organizm przed wolnymi rodnikami, które są jednym z czynników sprzyjających rozwojowi nowotworów i innych chorób przewlekłych. 

Fitoestrogeny a układ krążenia

Fitoestrogeny obniżają poziom tzw. “złego cholesterolu” LDL oraz przyczyniają się do obniżenia ciśnienia krwi. Ze względu na ich silne działanie antyoksydacyjne, mogą zmniejszać ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego. 

Północnoamerykańskie Stowarzyszenie Menopauzy (North American Menopausal Society) rekomenduje, aby w celu wsparcia zdrowia układu sercowo-naczyniowego spożywać ok. 40-80 mg izoflawonów dziennie. 

Fitoestrogeny a zdrowie kości 

Fitoestrogeny wspierają syntezę kolagenu w tkance kostnej, przez co zmniejszają ryzyko osteoporozy. Ze względu na swoje właściwości mogą również redukować utratę masy kostnej. Właściwość ta będzie korzystna w szczególności w przypadku kobiet w okresie menopauzy, kiedy spadek estrogenu przyczynia się do osłabienia struktury kości. 

Aby wspierać zdrowie kości, Północnoamerykańskie Stowarzyszenie Menopauzy zaleca codzienne spożywanie około 50 mg izoflawonów. 

Fitoestrogeny a układ układu nerwowego

 

Badania pokazują, że fitoestrogeny mogą poprawiać funkcje poznawcze, takie jak pamięć, koncentracja i uwaga. Poza tym fitoestrogeny stabilizują nastrój, łagodzą objawy depresyjne i poprawiają samopoczucie. Wykazano również, że mogą one zmniejszać ryzyko rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, takich jak np. choroba Alzheimera.  

Bibliografia
Zdrojewicz, Z., Matusiak-Kita, M. (2012). Czy fitoestrogeny mogą być alternatywą dla terapii hormonalnej?
Kwiatkowska, E. (2009). Fitoestrogeny – rola prozdrowotna i zawartość w produktach
Fitoestrogeny w okresie okołomenopauzalnym. Dostęp online: https://www.forumginekologii.pl/artykul/fitoestrogeny-w-okresie-okolomenopauzalnym

Spis treści

Czy ten artykuł był pomocny?