bok@mollo.pl     505 830 113

Kalendarze adwentowe| Sprawdź Darmowa dostawa od 199 zł

Wszystkie kategorie

Leki i suplementy

Zobacz całą kategorie Rzuć palenie Żywienie w chorobie Alergia Choroba lokomocyjna Kac

Ciąża i dziecko

Zobacz całą kategorie Zabawki i przytulanki

Dermokosmetyki

Zobacz całą kategorie Oczyszczanie i demakijaż Pielęgnacja koreańska Pielęgnacja ust Pielęgnacja brwi i rzęs Golenie i depilacja Kosmetyki dla diabetyków Regeneracja skóry po radioterapii Olejki eteryczne Zapachy do domu

Higiena jamy ustnej

Zobacz całą kategorie Afty i pleśniawki Choroby dziąseł i paradontoza Nici dentystyczne Czyściki do języka Wybielanie zębów Irygatory Świeży oddech Próchnica

Środki czystości

Zobacz całą kategorie
Dlaczego waga stoi w miejscu? Efekt plateau
Zdrowe odżywianie

6 min

0

Dlaczego waga stoi w miejscu? Efekt plateau

Brak spadku masy ciała mimo diety nie zawsze oznacza, że redukcja przestała działać. Wahania wody, zmiany zapotrzebowania energetycznego i adaptacja organizmu mogą sprawić, że przez pewien czas waga pozostaje bez zmian. 

Czym jest efekt plateau co zrobić, gdy mimo deficytu waga stoi w miejscu? 

Najważniejsze informacje:

  • Waga może chwilowo stać w miejscu mimo deficytu przez zmiany ilości wody, glikogenu i treści pokarmowej, 
  • Efekt plateau pojawia się wtedy, gdy spadek masy ciała zatrzymuje się na dłużej mimo kontynuowania redukcji, 
  • Rzeczywisty zastój warto oceniać na podstawie trendu z kilku tygodni, a nie pojedynczych pomiarów. 

Dlaczego waga stoi w miejscu mimo deficytu kalorycznego?

Brak spadku masy ciała przez kilka dni lub nawet tygodni nie musi oznaczać, że deficyt kaloryczny przestał działać. Masa ciała zmienia się nie tylko pod wpływem ilości tkanki tłuszczowej, ale również nawodnienia organizmu, zawartości przewodu pokarmowego, poziomu glikogenu czy zmian hormonalnych.

Do najczęstszych powodów, dla których waga może chwilowo stać w miejscu mimo diety, należą:

  • Zatrzymanie wody w organizmie - może pojawiać się po bardziej słonych posiłkach, większej ilości węglowodanów, intensywnym treningu, niedoborze snu czy w określonych fazach cyklu miesiączkowego,
  • Zmiany ilości glikogenu - glikogen magazynowany w mięśniach i wątrobie wiąże wodę. Zmiany jego poziomu mogą wpływać na masę ciała niezależnie od ilości tkanki tłuszczowej,
  • Treść pokarmowa w jelitach - większa objętość posiłków, więcej błonnika lub wolniejsze wypróżnienia mogą chwilowo zwiększać masę ciała widoczną na wadze,
  • Mniejszy wydatek energetyczny - podczas odchudzania organizm może częściowo ograniczać spontaniczną aktywność, np. liczbę kroków czy drobnych ruchów wykonywanych w ciągu dnia. Deficyt może wtedy stać się mniejszy niż na początku,
  • Niedokładne oszacowanie spożycia energii - kalorie z napojów, przekąsek, sosów, oleju używanego do smażenia czy większych porcji mogą sprawić, że rzeczywisty deficyt jest mniejszy, niż wynika z założeń diety.

Pojedynczy pomiar masy ciała nie pokazuje więc, czy ubywa tkanki tłuszczowej. Bardziej miarodajna jest obserwacja średniej masy ciała z kilku lub kilkunastu dni oraz zmian obwodów ciała. Jeśli przez dłuższy czas nie zmienia się ani masa, ani obwody, może to oznaczać, że rzeczywisty deficyt energetyczny jest niewielki lub już nie występuje.

Co to jest efekt plateau podczas odchudzania?

Efekt plateau to okres, w którym masa ciała przestaje się zmniejszać mimo kontynuowania diety redukcyjnej. Najczęściej pojawia się po pewnym czasie od rozpoczęcia odchudzania, gdy organizm dostosowuje się do niższej masy ciała i mniejszej podaży energii.

Wraz ze spadkiem masy ciała zmniejsza się zapotrzebowanie energetyczne organizmu. Mniejsze ciało potrzebuje mniej energii do podstawowych funkcji i codziennej aktywności, dlatego deficyt kaloryczny, który początkowo był wystarczający, z czasem może się zmniejszyć.

Znaczenie ma również tzw. adaptacja metaboliczna. Podczas dłuższej redukcji organizm może ograniczać całkowity wydatek energetyczny nieco bardziej, niż wynikałoby to wyłącznie ze spadku masy ciała. Często zmniejsza się także spontaniczna aktywność w ciągu dnia, np. liczba kroków czy drobnych ruchów wykonywanych bez świadomego planowania.

Efekt plateau nie oznacza jednak, że dalsza redukcja masy ciała jest niemożliwa. Najpierw warto sprawdzić, czy zastój utrzymuje się przez dłuższy czas, a nie tylko kilka dni, oraz czy nie wynika z wahań ilości wody w organizmie. Dopiero przy utrzymującym się braku zmian można rozważyć korektę podaży energii lub poziomu aktywności.

Jak długo może trwać zastój wagi?

Zastój masy ciała może trwać od kilku dni do kilku tygodni. Krótkie okresy bez zmian na wadze są częste podczas odchudzania i zwykle wynikają z naturalnych wahań ilości wody, glikogenu oraz treści pokarmowej w przewodzie pokarmowym.

Nie każdy brak spadku masy ciała można więc uznać za efekt plateau. Jeśli waga nie zmienia się przez kilka dni, zwykle nie ma podstaw do modyfikowania diety. Bardziej miarodajna jest obserwacja średniej masy ciała z co najmniej kilku pomiarów wykonywanych w podobnych warunkach.

O rzeczywistym zastoju można mówić częściej wtedy, gdy przez około 2-4 tygodnie nie zmienia się ani średnia masa ciała, ani obwody, mimo przestrzegania założeń diety i utrzymywania podobnego poziomu aktywności. W takiej sytuacji warto ponownie ocenić spożycie energii, wielkość porcji i codzienny ruch.

U kobiet interpretację wyników może dodatkowo utrudniać cykl miesiączkowy, ponieważ zatrzymanie wody może przejściowo maskować spadek tkanki tłuszczowej.

Co zrobić, gdy mimo diety waga stoi w miejscu?

Jeśli masa ciała nie zmniejsza się przez kilka tygodni, najpierw warto sprawdzić, czy rzeczywiście utrzymuje się deficyt kaloryczny. Wraz ze spadkiem masy ciała zmniejsza się zapotrzebowanie energetyczne, dlatego deficyt ustalony na początku redukcji może z czasem stać się mniejszy.

Pomocne może być:

  • Ponowne oszacowanie zapotrzebowania kalorycznego - po utracie części masy ciała organizm zazwyczaj potrzebuje mniej energii niż na początku redukcji,

  • Sprawdzenie rzeczywistej kaloryczności diety - warto uwzględnić wielkość porcji, napoje, oleje, sosy, przekąski i inne dodatki, które mogą zwiększać dzienną podaż energii,

  • Zwiększenie codziennej aktywności - większa liczba kroków lub regularny trening mogą zwiększyć całkowity wydatek energetyczny bez konieczności znacznego ograniczania jedzenia,

  • Rozważenie przerwy od deficytu - po dłuższym okresie redukcji można na 1-2 tygodnie przejść na kaloryczność odpowiadającą aktualnemu zapotrzebowaniu. Taka przerwa nie powoduje sama w sobie utraty tkanki tłuszczowej, ale może ułatwić dalsze przestrzeganie diety i czasowo ograniczyć część adaptacji związanych z długotrwałym deficytem.

Źródła
1. Getting past a weight-loss plateau. Dostęp online: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/weight-loss/in-depth/weight-loss-plateau/art-20044615

Spis treści

Czy ten artykuł był pomocny?