bok@mollo.pl     505 830 113

Wyprawka dla ucznia |  Zobacz produkty Darmowa dostawa od 199 zł

Wszystkie kategorie

Higiena jamy ustnej

Zobacz całą kategorie Afty i pleśniawki Świeży oddech Wybielanie zębów Czyściki do języka Irygatory Próchnica Nici dentystyczne Choroby dziąseł i paradontoza

Dermokosmetyki

Zobacz całą kategorie Kosmetyki dla diabetyków Oczyszczanie i demakijaż Olejki eteryczne Pielęgnacja brwi i rzęs Pielęgnacja ust Regeneracja skóry po radioterapii Zapachy do domu Golenie i depilacja Pielęgnacja koreańska

Ciąża i dziecko

Zobacz całą kategorie Zabawki i przytulanki

Leki i suplementy

Zobacz całą kategorie Alergia Choroba lokomocyjna Kac Rzuć palenie Żywienie w chorobie

Środki czystości

Zobacz całą kategorie
Mikrobiom – czym jest i jak wpływa na zdrowie?
Zdrowie

5 min

0

Mikrobiom – czym jest i jak wpływa na zdrowie?

Mikrobiom to pojęcie, które coraz częściej pojawia się w kontekście zdrowia człowieka. Trawienie, odporność, a nawet zdrowie psychiczne – to wszystko się łączy. Przekonaj się, czym jest mikrobiom i jak go odbudować, jeśli ulegnie zaburzeniu.

25.05.2026

Mikrobiom to pojęcie, które coraz częściej pojawia się w kontekście zdrowia człowieka. Trawienie, odporność, a nawet zdrowie psychiczne – to wszystko się łączy. Przekonaj się, czym jest mikrobiom i jak go odbudować, jeśli ulegnie zaburzeniu.

Mikrobiom – co to jest?

Mikrobiom to ogół mikroorganizmów zasiedlających organizm człowieka – głównie bakterii, ale także wirusów, archeonów i grzybów. Warto podkreślić, że nie wszystkie drobnoustroje są dla nas zagrożeniem. Wręcz przeciwnie – wiele z nich pełni istotne funkcje fizjologiczne i działa na naszą korzyść. Współżycie człowieka z jego mikrobiomem ma charakter symbiotyczny.

Najwięcej mikroorganizmów znajduje się w układzie pokarmowym – i to właśnie mikrobiom jelitowy jest najczęściej analizowany przez naukowców. Szacuje się, że liczba komórek bakteryjnych w jelitach przewyższa liczbę komórek ludzkich w organizmie. 

Mikrobiom jelitowy – niewidzialny strażnik zdrowia

Skład mikrobiomu jelitowego jest indywidualny – jak linie papilarne. Kształtuje się już w okresie noworodkowym, a wpływ na niego mają m.in. sposób porodu (naturalny vs. cesarskie cięcie), karmienie piersią, ekspozycja na antybiotyki oraz czynniki środowiskowe.

Prawidłowo funkcjonujący mikrobiom wspomaga trawienie, wspiera metabolizm, produkuje niektóre witaminy (B1, B2, B6, B12, K) i pełni rolę w detoksykacji szkodliwych substancji. Jednak to nie wszystko. Mikrobiom jelitowy odgrywa także istotną rolę w:

  • budowaniu odporności – nawet 70–80% komórek układu odpornościowego znajduje się w przewodzie pokarmowym;

  • regulacji nastroju – przez oś jelitowo-mózgową wpływa na produkcję neuroprzekaźników (np. serotoniny);

  • utrzymaniu integralności bariery jelitowej, a co za tym idzie, ograniczaniu przenikania toksyn do krwi;

  • ochronie przed patogenami  – dzięki konkurencji o przestrzeń i zasoby.

Zaburzenia mikrobiomu – przyczyny i skutki

Równowaga mikrobiomu może zostać łatwo zaburzona – mówimy wtedy o dysbiozie jelitowej. Do najczęstszych przyczyn dysbiozy należą:

  • długotrwała antybiotykoterapia;

  • niewłaściwa dieta – zwłaszcza wysokoprzetworzona, bogata w cukry i uboga w błonnik;

  • przewlekły stres i brak snu;

  • brak aktywności fizycznej,

  • infekcje pokarmowe lub przewlekłe stany zapalne.

Konsekwencje zaburzonego mikrobiomu mogą objawiać się na różne sposoby. Często występują wtedy wzdęcia, biegunki i uczucie pełności. Możesz walczyć też z obniżeniem odporności, zaburzeniami nastroju. Pojawiają się nietolerancje pokarmowe, a nawet choroby autoimmunologiczne i metaboliczne.

Jak poprawić mikrobiom jelitowy?

Dbanie o mikroflorę jelitową nie wymaga skomplikowanych działań, ale wymaga konsekwencji. Jak poprawić mikrobiom jelitowy i wesprzeć jego różnorodność?

1. Zmień sposób odżywiania

Zdrowa dieta to fundament. Szczególnie wartościowe są:

  • produkty bogate w błonnik – warzywa, owoce, nasiona roślin strączkowych, pełnoziarniste produkty zbożowe,

  • kiszonki i fermentowane napoje mleczne – jak kefir, jogurt naturalny, maślanka, kimchi, kapusta kiszona – zawierają naturalne kultury bakterii,

  • produkty prebiotyczne – czyli „pożywka” dla bakterii, np. cebula, czosnek, por, banany, cykoria, szparagi.

Ogranicz spożycie produktów przetworzonych, wyłącz z diety tłuszcze trans i zrezygnuj z nadmiaru cukru, który sprzyja namnażaniu bakterii chorobotwórczych.

2. Stosuj probiotyki mądrze

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które korzystnie wpływają na zdrowie gospodarza. Warunek jest jeden: muszą być podawane w odpowiedniej ilości. Ich stosowanie bywa wskazane podczas antybiotykoterapii i po jej zakończeniu. Warto wybierać produkty z dobrze przebadanymi szczepami.

3. Dbaj o styl życia

Oprócz diety ogromne znaczenie ma codzienny tryb życia. Regularna aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu i unikanie przewlekłego stresu wspomagają prawidłową pracę jelit i równowagę mikrobiomu.

4. Unikaj nadużywania leków

Uwaga! Nie tylko antybiotyki, ale również niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), inhibitory pompy protonowej (IPP) i inne leki mogą wpływać na skład mikrobioty. Pamiętaj, by stosować je zgodnie z zaleceniami lekarza.

Jak odbudować mikrobiom po antybiotykach?

Antybiotyki są niezbędne w leczeniu wielu chorób. Niestety niszczą zarówno bakterie chorobotwórcze, jak i te pożyteczne. Po zakończonym leczeniu warto:

  • postawić na dietę bogatą w błonnik i produkty fermentowane;

  • przez co najmniej 4–8 tygodni stosować probiotyki z udowodnionym działaniem;

  • unikać przetworzonej żywności i cukru, które utrudniają regenerację mikroflory.

 

Odbudowa mikrobiomu po antybiotykoterapii może trwać od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy – w zależności od wieku, diety, trybu życia i rodzaju zastosowanego leku. 

Źródła:
lek. Magdalena Wiercińska, dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk, Dysbioza jelitowa – zaburzenie składu i funkcji mikrobioty jelitowej, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/353506,dysbioza-jelitowa-zaburzenie-skladu-i-funkcji-mikrobioty-jelitowej.

Spis treści

Czy ten artykuł był pomocny?