Retinoidy - jak działają i jak je wprowadzić do pielęgnacji?

Retinoidy to jedne z najskuteczniejszych substancji stosowanych do pielęgnacji cery. Dzięki swoim wszechstronnym właściwościom są doskonałym wyborem dla osób zmagających się z wieloma problemami skóry. Jednak, aby uzyskać najlepsze efekty, wprowadzenie retinoidów do pielęgnacji wymaga odpowiedniego podejścia. Czym są i jak działają retinoidy? Jak bezpiecznie wprowadzić je do codziennej rutyny pielęgnacyjnej, aby cieszyć się ich maksymalnymi korzyściami bez ryzyka skutków ubocznych? Na te pytania odpowiadamy w artykule.

Retinoidy - co to za substancje?

Retinoidy to grupa związków chemicznych - pochodnych witaminy A. Witamina A jest znana ze swojego działania przeciwstarzeniowego i stymulującego komórki do odnowy. Dlatego retinoidy jako jej pochodne wykazują silne właściwości poprawiające kondycję skóry. Mają zdolność przekształcania się w aktywną formę witaminy A (kwas retinowy). Są powszechnie stosowane w kosmetologii i dermatologii ze względu na działanie redukujące wiele problemów skórnych.

Rodzaje retinoidów wykorzystywanych w kosmetyce

W kosmetykach do pielęgnacji skóry najczęściej można spotkać retinoidy takie jak retinol, retinal, beta-karoten.

• Retinol jest alkoholową postacią witaminy A. Przenika głęboko w skórę, stymulując jej odnowę. Ma jednak największe właściwości podrażniające i złuszczające. Stężenie retinolu w kosmetykach zaczyna się od 0,1%.

• Retinal (retinaldehyd) jest formą aldehydową witaminy A. Ma silne działanie poprawiające wygląd skóry, ale jej nie podrażnia. Szybciej od retinolu przekształca się w postać kwasu retinowego. Jest bezpieczny do stosowania dla skór wrażliwych. Jego stężenie w kosmetykach zaczyna się od 0.01%

• Beta-karoten to pomarańczowo-czerwony barwnik roślinny będący prekursorem witaminy A (prowitamina A). Beta-karoten m.in. neutralizuje wolne rodniki, dzięki czemu chroni przed przedwczesnym starzeniem się skóry, przed stresem oksydacyjnym i uszkodzeniami.

Retinoidy - działanie

Retinoidy działają wszechstronnie na poprawę stanu skóry. Do ich najważniejszego działania zalicza się:

Regulacja odnowy komórkowej

Retinoidy przyspieszają proces złuszczania martwych komórek naskórka (keratynocytów) i stymulują regenerację nowych. Dzięki temu m.in. zmniejsza ryzyko powstawania zaskórników i trądziku. Dodatkowo wygładzają i ujednolicają skórę, a także redukują przebarwienia i drobne blizny.

Regulacja produkcji sebum

Retinoidy wpływają na aktywność gruczołów łojowych, redukując nadmierne wydzielanie sebum, co m.in. zapobiega tłustości cery oraz zmniejsza stany zapalne skóry.

Działanie przeciwstarzeniowe

Retinoidy są jednymi z najlepiej przebadanych składników w pielęgnacji przeciwstarzeniowej. Do ich działania w tym obszarze należy przede wszystkim stymulacja produkcji kolagenu i elastyny, odpowiadających za jędrność i elastyczność skóry. Ponadto hamują działanie enzymów (metaloproteinaz) rozkładających kolagen pod wpływem promieniowania UV. Regularne stosowanie retinoidów spłyca zmarszczki i bruzdy.

Rozjaśnianie przebarwień i wyrównywanie kolorytu cery

Stosować retinoidy można także w celu rozjaśnienia przebarwień. Zmniejszają one aktywności melaniny, odpowiadającej za zmiany pigmentacyjne.

Działanie antybakteryjne i przeciwzapalne

Retinoidy zmniejszają reakcje zapalne w skórze wywołane bakteriami. Redukują liczbę mediatorów zapalnych, łagodząc zaczerwienienia i obrzęki oraz ograniczając powstawanie wyprysków i zaskórników.

Wzmocnienie bariery ochronnej skóry

Retinoidy wzmacniają barierę hydrolipidową skóry poprzez zwiększenie syntezy ceramidów odpowiedzialnych za nawilżenie skóry, zapobiegając suchości i łuszczeniu.

Retinoidy - efekty

Do najważniejszych efektów stosowania retinoidów należą:

• Wsparcie odnowy komórkowej.

• Rozjaśnianie przebarwień.

• Wzmacnianie bariery ochronnej skóry.

• Działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne.

• Redukcja zmarszczek.

• Wsparcie leczenia zmian skórnych.

Retinoidy - jak stosować?

Wprowadzenie retinolu lub retinalu do pielęgnacji twarzy wymaga przestrzegania kilku zasad, aby ich stosowanie było bezpieczne dla skóry. Oto najważniejsze wskazówki:

Wprowadź retinoidy do swojej pielęgnacji stopniowo

Zacznij od najniższego stężenia (np. retinol 0,2–0,5%). Retinoidy powinny być stosowane co 2-3 dni przez pierwsze 2-4 tygodnie, a następnie można stopniowo zwiększać częstotliwość i stężenie.

Stosuj na dokładnie osuszoną skórę

Retinoidów nie można stosować na mokrą skórę. Woda je uaktywnia, co może prowadzić do podrażnień. Przed zastosowaniem serum z retinolem lub innego kosmetyku zawierającego retinoidy, umyj i dokładnie wysusz skórę

Aplikuj na noc

• Retinoidy są wrażliwe na światło słoneczne, dlatego stosuj je w pielęgnacji wieczornej.

• W dzień zawsze używaj kremu z filtrem, aby chronić skórę przed promieniowaniem UV.

Pielęgnacja wspomagająca

• Po aplikacji retinoidów stosuj kremy nawilżające, aby złagodzić suchość i podrażnienia.

• Wybieraj kosmetyki o prostych formułach bez potencjalnie drażniących składników.

• Kosmetyki z retinolem dobrze łączyć np. z kwasem hialuronowym, ceramidami, pantenolem i peptydami.

Monitoruj reakcję skóry

• Na początku stosowania zarówno retinolu, jak i retinalu mogą wystąpić podrażnienia, łuszczenie i zaczerwienienie - to normalna reakcja skóry na te składniki.

• Jeśli podrażnienia są silne, zmniejsz częstotliwość stosowania lub zastosuj łagodniejszy retinoid.

Z jakimi składnikami nie łączyć retinoidów w jednej rutynie pielęgnacyjnej

Retinoidów nie należy łączyć w jednej rutynie pielęgnacyjnej z następującymi składnikami aktywnymi:

• Kwasy AHA i BHA (kwas glikolowy, mlekowy, salicylowy) - Powodują podrażnienia i suchość, gdy są stosowane razem z retinoidami. Dlatego stosuj kwasy i retinoidy w różne dni.

• Witamina C (kwas askorbinowy) - Może obniżać skuteczność retinoidów i prowadzić do podrażnień. Witaminę C stosuj rano, a retinoidy wieczorem.

• Składniki drażniące (np. alkohol denaturowany, olejki eteryczne) - Mogą nasilać wysuszenie i podrażnienia skóry.

• Peelingi mechaniczne - Retinoidy przyspieszają złuszczanie naskórka, a peelingi mechaniczne mogą prowadzić do mikrouszkodzeń i dodatkowych podrażnień.

• Inne retinoidy - Nie łącz różnych produktów z kwasem retinowym w jednej rutynie, aby uniknąć silnych podrażnień

W razie pojawienia się silnych reakcji skórnych najlepiej  skonsultować się z dermatologiem.

Przeciwwskazania do stosowania retinoidów

Przeciwwskazaniami do stosowania retinoidów są następujące czynniki:

• ciąża,

• nadwrażliwość na pochodne witaminy A,

• aktywne stany zapalne,

• podrażnienia skóry,

• niektóre kuracje dermatologiczne (przyjmowane doustnie lub miejscowo),

• niektóre zabiegi kosmetologiczne (np. mikrodermabrazja, laseroterapia).

Możliwe skutki uboczne po wprowadzeniu retinoidów do pielęgnacji

Do najczęstszych skutków ubocznych po wprowadzeniu retinoidów do pielęgnacji cery należą:

• nadwrażliwość skóry,

• suchość i łuszczenie naskórka,

• zaczerwienienie lub podrażnienie,

• pieczenie,

• wysyp niedoskonałości.

Te niepożądane reakcje są wynikiem silnego działania retinoidów. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek skutków ubocznych należy odstawić retinoidy na jakiś czas, a następnie włączyć je ponownie do pielęgnacji, wybierając odpowiednie stężenie i przestrzegając zasad ich stosowania.