Praca z domu. Jakie ma wady i zalety?

Praca zdalna od czasów pandemii COVID-19 stała się normą i obecnie wiele osób nie wyobraża sobie, że miałoby ponownie pracować w biurze. Praca zdalna ma swoich zwolenników, jak i przeciwników, a badania pokazują, że niestety nie wiążę się z samymi zaletami. Jakie są zalety i wady pracy z domu?

Jakie zalety ma praca zdalna?

Na korzyść pracy zdalnej przemawia przede wszystkim elastyczność w planowaniu pracy i brak konieczności poświęcania czasu (i często również pieniędzy) na dojazdy do miejsca pracy. Pracując zdalnie, wiele osób zyskuje dodatkowy czas wolny, który może przeznaczyć na spędzenie czasu z bliskimi, realizację hobby czy też wykonywanie codziennych obowiązków, na które wcześniej, być może nie starczało czasu.

Praca zdalna daje także możliwość dostosowania swojego otoczenia do stylu pracy, a tym samym zwiększenie komfortu, co wpłynie pozytywnie na produktywność i efektywność w pracy. Co więcej, praca zdalna (choć nie zawsze, bo niekiedy potrzebna jest do tego zgoda pracodawcy) daje możliwość pracy z dowolnego miejsca na świecie.

Badanie przeprowadzone w 2022 r. przez portal pracuj.pl, wykazało, że 69 proc. osób za największą zaletę pracy zdalnej uważa oszczędność na dojazdach, 35 proc. elastyczne godziny pracy, 42 proc. oszczędności na wydatkach, 27 proc. większą efektywność pracy, 25 proc. samodzielne zaaranżowanie stanowiska pracy, zaś 24 proc. możliwość skupienia się na realizowanych zadaniach. 

Negatywne skutki i wady pracy zdalnej

Niestety fakt tego, że pracujemy w domu, wiąże się nie tylko z samymi zaletami. Jak wynika z badania portalu pracuj.pl za największe wady pracy zdalnej, osoby badane uważają mieszanie się sfer życia, a tym samym trudność w utrzymaniu work-life balance. Pracując w domu, możemy mieć wrażenie, że praca jest z nami cały czas, a my pracujemy 24/7. W szczególności problem ten nasila się, gdy nie mamy wydzielonego miejsca pracy, np. specjalnego pokoju. Jeżeli pracujemy w tym samym miejscu, w którym np. śpimy, to wtedy częściej możemy zaglądać do laptopa, bo częściej będziemy mieć z nim styczność. 

55 proc. badanych przyznało również, że utrzymuje znacznie rzadsze kontakty ze współpracownikami. 42 proc. osób wyznało, że czasami odczuwa tęsknotę oraz samotność podczas pracy zdalnej. Pracując z domu, nie mamy kontaktu ze współpracownikami, a nawet jeżeli mamy, to kontakt ten jest zdalny i nie jest on w stanie zastąpić rzeczywistego kontaktu z ludźmi. Może to prowadzić do izolacji społecznej, mniejszej chęci do wychodzenia z domu, może też wzmacniać poczucie samotności.

Zgodnie z badaniem 31 proc. osób jako wady home office wymieniało również konieczność korzystania z prywatnej przestrzeni do pracy, a 17 proc. mniejszą efektywność obowiązków. 

Niestety pracując zdalnie, nie zawsze mamy odpowiednie środowisko do pracy w domu. Jeżeli w domu są inni członkowie rodziny, nasi bliscy lub dzieci, to może zdarzyć się tak, że warunki do pracy w domu nie są odpowiednie - na co dzień towarzyszy nam hałas, nie możemy się skupić, a inni nie chcą uszanować naszych próśb o spokój i ciszę. Niestety zdarza się to często i prowadzi nie tylko do obniżenia efektywności pracownika, ale i do frustracji.

Jak praca zdalna wpływa na zdrowie psychiczne?

W okresie pandemii COVID-19 przeprowadzono wiele badań na temat tego, jak praca zdalna wpływa na zdrowie psychiczne człowieka. Jeden z przeglądów badań wykazał, że pracownicy zdalni w porównaniu do pracowników pracujących z biur, częściej doświadczają złego samopoczucia fizycznego i psychicznego. Wpływ na to mają długie godziny pracy, długotrwałe korzystanie z komputera, brak aktywności fizycznej, czynniki rozpraszające, konieczność dostosowania godzin pracy do innych osób oraz obecność kogoś w naszym miejscu pracy, która działa rozpraszająco.

Inne wnioski pokazuje badanie “Zdrowie psychiczne na polskim rynku pracy” przeprowadzone przez grupę LuxMed. 83,7 proc. osób badanych uważa, że tryb pracy ma wpływ na zdrowie psychiczne, przy czym 51 proc. ankietowanych pracuje stacjonarnie, 36 proc. hybrydowo a 13 proc. zdalnie. Na podstawie raportu stwierdzono, że największe zauważalne trudności na tle psychicznym deklarują osoby wykonujące pracę w biurze. 

Ostatecznie to, jaki wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne pracownika będzie miała praca zdalna, zależy od wielu czynników, w tym również od predyspozycji osobowościowych. Możemy jednak samodzielnie zadbać o swoje zdrowie psychiczne i utrzymanie work-life balance, odpowiednio organizując pracę z domu.

Jak o siebie dbać podczas home office?

Przede wszystkim podczas pracy zdalnej musimy zadbać o ergonomiczne miejsce pracy: wygodny fotel, biurko oraz odpowiednie oświetlenie pomieszczenia, które będzie sprzyjać większemu skupieniu, a tym samym produktywności. Ogromną rolę odgrywa także zadbanie o otoczenie, znalezienie cichego miejsca, w którym nikt nie będzie nam przeszkadzał podczas pracy. 

Warto również fizycznie oddzielić naszą przestrzeń pracy, najlepiej znajdując dedykowane do tego miejsce, np. osobny pokój. Wydzielenie takiego pokoju na pracę pozwoli nam niejako rozgraniczyć pracę od życia prywatnego. Jeżeli zaś będziemy pracować, np. w sypialni, to wtedy możemy mieć poczucie, że niemal ciągle jesteśmy w pracy. 

Podczas pracy w trybie zdalnym niezwykle ważne jest także ustalenie godzin pracy i wyznaczanie granic. Niestety praca zdalna często powoduje, że nasze życie prywatne i zawodowe się miesza. Laptop leżący w salonie kusi nas, żeby wejść na pocztę, sprawdzić maila, czy wykonać dodatkową pracę po godzinach. Dlatego ustalmy ścisłe godziny pracy i starajmy się ich przestrzegać. Pracujmy w takich samych godzinach, w jakich pracowalibyśmy w biurze.