Podwyższone MCV – co oznacza i jakie są przyczyny?

Sprawdź, co oznacza wysokie MCV i jakie mogą być jego przyczyny.

Najważniejsze informacje:

• Prawidłowa wartość MCV u dorosłych wynosi najczęściej 80-100 fL.
• Podwyższone MCV najczęściej wiąże się z niedoborem witaminy B12, kwasu foliowego lub chorobami przewlekłymi.
• Wysokie MCV samo w sobie zwykle nie powoduje objawów i jest wykrywane podczas morfologii krwi.
• Nieprawidłowy wynik wymaga oceny razem z pozostałymi parametrami morfologii oraz konsultacji z lekarzem.

Co to jest MCV i jakie są jego normy?

MCV to jeden z parametrów oznaczanych w morfologii krwi. Określa średnią objętość krwinki czerwonej, czyli erytrocytu. Wynik podawany jest w femtolitrach (fL) i pomaga ocenić, czy krwinki czerwone mają prawidłową wielkość.

U osób dorosłych prawidłowa wartość MCV najczęściej mieści się w zakresie 80-100 fL. Dokładne normy mogą jednak nieznacznie różnić się w zależności od laboratorium, dlatego wynik należy porównać z zakresem referencyjnym podanym na wydruku badania.

Wartość poniżej normy oznacza, że krwinki czerwone są mniejsze niż prawidłowo, natomiast wynik powyżej normy wskazuje na zwiększoną objętość erytrocytów, określaną jako makrocytoza. MCV nie powinno być interpretowane samodzielnie. Znaczenie wyniku ocenia się razem z pozostałymi parametrami morfologii, m.in. poziomem hemoglobiny, hematokrytem, liczbą erytrocytów i wskaźnikiem RDW.

MCV podwyższone - co oznacza taki wynik?

Podwyższone MCV oznacza, że krwinki czerwone mają większą objętość niż przyjęta norma. Stan ten określa się jako makrocytozę. Może ona występować samodzielnie lub towarzyszyć niedokrwistości, dlatego nieprawidłowy wynik należy interpretować razem z poziomem hemoglobiny, liczbą erytrocytów i pozostałymi parametrami morfologii.

Do najczęstszych przyczyn podwyższonego MCV należą:

• Niedobór witaminy B12 - zaburza prawidłowe dojrzewanie krwinek czerwonych i może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej,
• Niedobór kwasu foliowego - podobnie jak niedobór witaminy B12 powoduje powstawanie nieprawidłowo dużych erytrocytów,
• Nadmierne spożywanie alkoholu - może zwiększać MCV nawet wtedy, gdy nie doszło jeszcze do rozwoju niedokrwistości lub poważnego uszkodzenia wątroby,
• Choroby wątroby - zaburzenia funkcjonowania tego narządu mogą wpływać na budowę błony komórkowej erytrocytów i zwiększać ich objętość,
• Niedoczynność tarczycy - spowolnienie procesów metabolicznych może powodować makrocytozę, zwłaszcza u osób starszych,
• Stosowanie niektórych leków - podwyższone MCV może wystąpić m.in. podczas chemioterapii oraz stosowania niektórych leków przeciwpadaczkowych, przeciwwirusowych lub immunosupresyjnych,
• Utrata lub nasilony rozpad krwinek czerwonych - szpik zaczyna wówczas wytwarzać więcej retikulocytów, czyli młodych krwinek, które mają większą objętość niż dojrzałe erytrocyty,
• Choroby szpiku kostnego - rzadziej przyczyną są zespoły mielodysplastyczne lub inne zaburzenia wytwarzania komórek krwi.

Pojedynczy, nieznacznie podwyższony wynik nie pozwala ustalić konkretnej przyczyny. Znaczenie ma stopień przekroczenia normy, obecność innych nieprawidłowości w morfologii oraz przyjmowane leki, sposób odżywiania i występujące choroby.

Jakie objawy mogą towarzyszyć podwyższonemu MCV?

Podwyższone MCV samo w sobie często nie powoduje żadnych dolegliwości i bywa wykrywane przypadkowo podczas morfologii krwi. Objawy pojawiają się najczęściej wtedy, gdy makrocytozie towarzyszy niedokrwistość lub niedobór witaminy B12 albo kwasu foliowego.

Do typowych objawów należą:

• Osłabienie i przewlekłe zmęczenie - mogą wynikać z niedostatecznego dostarczania tlenu do tkanek,
• Bladość skóry - występuje głównie wtedy, gdy podwyższonemu MCV towarzyszy obniżony poziom hemoglobiny,
• Duszność i kołatanie serca - mogą pojawiać się podczas wysiłku, a przy bardziej nasilonej niedokrwistości również w spoczynku,
• Bóle i zawroty głowy - są związane ze zmniejszoną zdolnością krwi do transportowania tlenu,
• Problemy z koncentracją i pamięcią - mogą występować przy niedoborze witaminy B12 lub kwasu foliowego,
• Mrowienie i drętwienie kończyn - są charakterystyczne przede wszystkim dla niedoboru witaminy B12, który może prowadzić do zaburzeń funkcjonowania układu nerwowego,
• Zaburzenia równowagi i osłabienie mięśni - mogą wystąpić w przypadku długotrwałego i znacznego niedoboru witaminy B12.

Co zrobić, gdy MCV jest podwyższone?

Jeżeli morfologia wykazała MCV podwyższone, wynik należy skonsultować z lekarzem, szczególnie gdy nieprawidłowość utrzymuje się w kolejnych badaniach lub towarzyszy jej obniżony poziom hemoglobiny. Pojedyncze, niewielkie przekroczenie normy nie zawsze oznacza chorobę, jednak wymaga oceny razem z pozostałymi parametrami morfologii.

W celu ustalenia przyczyny lekarz może zalecić oznaczenie poziomu witaminy B12 i kwasu foliowego, TSH, prób wątrobowych oraz retikulocytów. Pomocne może być także wykonanie rozmazu krwi. Podczas konsultacji należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, sposobie odżywiania, chorobach przewlekłych oraz częstotliwości spożywania alkoholu.

Leczenie zależy od przyczyny nieprawidłowego wyniku. Może obejmować uzupełnienie niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, leczenie choroby tarczycy albo wątroby, ograniczenie alkoholu lub zmianę stosowanych leków. Nie należy samodzielnie rozpoczynać suplementacji, ponieważ podawanie kwasu foliowego może poprawić wyniki morfologii, a jednocześnie utrudnić rozpoznanie niedoboru witaminy B12.