Opuchnięta twarz rano - skąd się bierze i jak ją złagodzić?

Najważniejsze informacje: 

• Poranna opuchlizna twarzy zwykle wynika z przejściowego zatrzymania płynów w tkankach,
• Mogą ją nasilać m.in. nadmiar soli, alkohol, niewyspanie i pozycja podczas snu,
• Pomocne mogą być chłodne okłady, delikatny masaż twarzy i odpowiednie nawodnienie,
• Nawracający lub długo utrzymujący się obrzęk warto skonsultować z lekarzem.

Dlaczego twarz jest opuchnięta rano?

Opuchnięta twarz rano najczęściej jest związana z przejściowym nagromadzeniem płynu w tkankach. Podczas snu przez kilka godzin pozostajemy w pozycji leżącej, co zmienia sposób przemieszczania się płynów w organizmie. Z tego powodu po przebudzeniu obrzęk może być bardziej widoczny w obrębie twarzy, szczególnie wokół oczu. Zazwyczaj stopniowo zmniejsza się po wstaniu z łóżka i rozpoczęciu codziennej aktywności. Jeśli jednak opuchlizna pojawia się często, jest nasilona lub utrzymuje się przez większą część dnia, warto zwrócić uwagę na inne możliwe przyczyny.

Do czynników, które mogą powodować lub nasilać opuchniętą twarz po nocy, należą:

• Dieta bogata w sól - duża ilość sodu sprzyja zatrzymywaniu wody w organizmie. Z tego powodu obrzęk może być bardziej widoczny rano, szczególnie po słonych posiłkach spożywanych wieczorem,
• Spożywanie alkoholu - alkohol wpływa na gospodarkę wodną organizmu i może przyczyniać się do odwodnienia, a następnie zatrzymywania płynów. Efektem może być bardziej opuchnięta twarz po przebudzeniu,
• Niewystarczająca ilość lub niska jakość snu - zaburzenia snu mogą wpływać na wygląd okolicy oczu i sprzyjać bardziej widocznej opuchliźnie rano,
• Pozycja podczas snu - spanie na brzuchu lub z głową ułożoną nisko może sprzyjać gromadzeniu się płynu w obrębie twarzy. Obrzęk jest wtedy często najbardziej widoczny bezpośrednio po przebudzeniu,
• Alergia - reakcje alergiczne, np. na pyłki, roztocza lub inne alergeny, mogą powodować obrzęk powiek i twarzy. Często towarzyszą im również łzawienie, świąd oczu, kichanie lub wodnisty katar,
• Wahania hormonalne - zmiany stężenia hormonów mogą wpływać na gospodarkę wodną i sprzyjać zatrzymywaniu płynów. U kobiet większa skłonność do obrzęków może pojawiać się m.in. w określonych fazach cyklu miesiączkowego,
• Niektóre choroby i przyjmowane leki - nawracające obrzęki mogą być związane m.in. z zaburzeniami pracy nerek, tarczycy lub innymi problemami zdrowotnymi. Obrzęki mogą również występować jako działanie niepożądane niektórych leków.

Jak zmniejszyć opuchliznę twarzy po nocy?

Poranna opuchlizna twarzy zazwyczaj zmniejsza się samoistnie w ciągu dnia, gdy po zmianie pozycji ciała poprawia się odpływ nagromadzonego w tkankach płynu. Jeśli obrzęk jest niewielki i ma charakter przejściowy, można dodatkowo zastosować proste metody, które pomagają zmniejszyć jego widoczność. Znaczenie mają również codzienne nawyki, szczególnie jeśli problem regularnie pojawia się po przebudzeniu.

W zmniejszeniu porannej opuchlizny mogą pomóc:

• Chłodny okład - przyłożenie do twarzy chłodnego kompresu na kilka minut może obkurczyć naczynia krwionośne i czasowo zmniejszyć widoczność obrzęku. Nie należy przykładać lodu bezpośrednio do skóry, ponieważ może powodować jej podrażnienie,
• Delikatny masaż twarzy - łagodne ruchy wykonywane od środkowej części twarzy w kierunku jej boków mogą wspierać odpływ płynu z tkanek. Masaż nie powinien powodować bólu ani intensywnego zaczerwienienia skóry,
• Odpowiednie nawodnienie - regularne picie wody pomaga utrzymać prawidłową gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Nie ma potrzeby wypijania dużej ilości płynów jednorazowo po przebudzeniu - ważniejsze jest regularne nawodnienie w ciągu całego dnia,
• Ograniczenie soli w diecie - jeśli opuchnięta twarz często pojawia się po nocy, warto zwrócić uwagę na ilość soli w wieczornych posiłkach. Duża podaż sodu może sprzyjać zatrzymywaniu wody i zwiększać widoczność obrzęków,
• Ograniczenie alkoholu - spożywanie alkoholu wieczorem może zaburzać gospodarkę płynami i wpływać na jakość snu, dlatego u części osób nasila poranną opuchliznę,
• Zmiana pozycji podczas snu - spanie z głową lekko uniesioną może ograniczać gromadzenie się płynu w obrębie twarzy. Pomocne może być odpowiednie ułożenie poduszki, bez nadmiernego zginania szyi.

Jeżeli przyczyną opuchlizny są konkretne czynniki, np. alergia, samo stosowanie chłodnych okładów czy masażu może przynieść jedynie krótkotrwałą poprawę. W takim przypadku podstawowe znaczenie ma rozpoznanie i odpowiednie postępowanie wobec przyczyny obrzęku.

Kiedy opuchnięta twarz może być objawem choroby?

Niewielka opuchlizna twarzy po przebudzeniu zwykle ma charakter przejściowy i zmniejsza się po rozpoczęciu codziennej aktywności. Większej uwagi wymaga sytuacja, gdy obrzęk pojawia się regularnie, utrzymuje się przez wiele godzin, stopniowo się nasila lub występuje również w innych częściach ciała. W takim przypadku przyczyną mogą być nie tylko codzienne nawyki, ale również alergie, zaburzenia hormonalne, choroby nerek czy inne problemy zdrowotne.

Do możliwych przyczyn utrzymującego się obrzęku twarzy należą:

• Reakcje alergiczne - mogą powodować obrzęk powiek, ust lub większej części twarzy. Często występują również świąd, pokrzywka, zaczerwienienie skóry, katar lub łzawienie oczu,
• Choroby nerek - zaburzenia pracy nerek mogą prowadzić do zatrzymywania sodu i wody w organizmie. Jednym z objawów może być obrzęk twarzy i powiek, szczególnie widoczny rano, a także obrzęki kończyn,
• Niedoczynność tarczycy - może powodować charakterystyczną opuchliznę twarzy i okolic oczu. Zwykle występują również inne objawy, takie jak zmęczenie, zwiększona wrażliwość na zimno, sucha skóra czy przyrost masy ciała,
• Infekcje i stany zapalne - obrzęk ograniczony do jednej części twarzy może być związany np. ze stanem zapalnym zęba, zatok, skóry lub tkanek miękkich. Mogą mu towarzyszyć ból, zaczerwienienie, podwyższona temperatura skóry lub gorączka,
• Działanie niektórych leków - obrzęki mogą występować podczas stosowania określonych leków. Jeśli problem pojawił się po rozpoczęciu nowego leczenia, warto omówić go z lekarzem, bez samodzielnego odstawiania preparatu.