Kaszel alergiczny - jak go rozpoznać i skutecznie leczyć?

Uporczywy kaszel, który nie ustępuje pomimo stosowania różnego rodzaju syropów i innych leków na przeziębienie, może być objawem alergii. Kaszel alergiczny wymaga bowiem specjalistycznego podejścia i podjęcia zupełnie innej drogi leczenia. Jak objawia się kaszel alergiczny i jak go leczyć?

Czym jest kaszel alergiczny?

Kaszel alergiczny to jeden z najczęstszych objawów alergii wziewnych. Powstaje jako reakcja układu odpornościowego na kontakt z alergenem, czyli substancją, która jest nieszkodliwa, ale organizm rozpoznaje ją jako zagrożenie. W odpowiedzi układu immunologicznego dochodzi do uwolnienia m.in. histaminy, co skutkuje podrażnieniem błony śluzowej dróg oddechowych i w efekcie, do pojawienia się odruchu kaszlowego.

Kaszel alergiczny wywoływany jest z kolei przez alergeny wziewne, czyli cząsteczki obecne w powietrzu. Do najczęstszych alergenów wziewnych należą:

• pyłki traw, drzew i chwastów,
• roztocza kurzu domowego,
• sierść zwierząt,
• pleśnie,
• alergeny zawodowe, tj. lateks, mąką itp.

Kaszel alergiczny - objawy

Kaszel alergiczny najczęściej ma charakter suchy i męczący, a jego intensywność będzie zależeć od kontaktu z alergenem oraz od stopnia nasilenia alergii. U niektórych osób objawy mogą pojawiać się jedynie w okresach pylenia, podczas gdy u innych objawy mogą utrzymywać się przez cały rok, zwłaszcza wtedy, gdy osoby te mają stały kontakt z alergenami obecnymi w otoczeniu, np. kurzem czy sierścią zwierząt.

Objawy kaszlu alergicznego to:

• Suchy i napadowy kaszel,
• Kaszel pojawia się nagle, po kontakcie z alergenem,
• Ma przewlekły przebieg - może utrzymywać się tygodniami lub miesiącami,
• Nasila się w określonych warunkach, m.in. w okresie pylenia czy podczas przebywania w pomieszczeniach z kurzem.

Kaszel alergiczny rzadko występuje jako samodzielny objawy. Zazwyczaj towarzyszą mu inne symptomy charakterystyczne dla alergii wziewnej, takie jak:

• Wodnisty katar,
• Częste kichanie,
• Świąd nosa, oczu lub gardła,
• Łzawienie i zaczerwienienie oczu,
• Uczucie drapanie w gardle,
• Uczucie zatkanego nosa,
• Duszność, świszczący oddech.

Jak długo trwa kaszel alergiczny i kiedy udać się do lekarza?

Kaszel alergiczny może utrzymywać się przez wiele tygodni lub miesięcy – zwłaszcza przy stałym kontakcie z alergenem. W przypadku alergii sezonowych występuje cyklicznie, najczęściej wiosną i latem, i trwa przez cały okres narażenia na pyłki.

Jak diagnozuje się kaszel alergiczny?

Prawidłowa diagnoza kaszlu alergicznego wymaga konsultacji z lekarzem, najlepiej alergologiem. Podczas wizyty lekarz przeprowadzi szczegółowy wywiad lekarski oraz zaleci wykonanie odpowiednich badań. W diagnostyce kaszlu alergicznego wykorzystuje się głównie:

• Testy skórne - to najpopularniejsza forma diagnozowania alergii. Testy skórne polegają na naniesieniu na skórę pacjenta niewielkich ilości alergenów i obserwowaniu reakcji miejscowej,

• Badania krwi - pozwalają wykryć alergię na konkretne alergeny,

• Spirometrię - badanie to ocenia funkcję płuc i najczęściej zlecane jest wtedy, gdy kaszel alergiczny współwystępuje z astmą.

Jak odróżnić kaszel alergiczny od infekcji?

Kaszel alergiczny na pierwszy rzut oka może przypominać objawy przeziębienia, zwłaszcza jeśli towarzyszy mu intensywne kichanie i wodnisty katar. W rzeczywistości jednak znacząco różni się on od kaszlu pojawiającego się w przebiegu infekcji.

Przede wszystkim kaszlowi alergicznemu nie towarzyszą objawy ogólne, takie jak gorączka, bóle mięśni czy ogólne osłabienie, które są charakterystyczne dla infekcji wirusowych i bakteryjnych. Kaszel o podłożu alergicznym jest również suchy i napadowy, a w jego przebiegu nie pojawia się wydzielina tak, jak ma to miejsce przy kaszlu infekcyjnym, który zwykle po kilku dniach przechodzi w kaszel mokry.

Kaszlowi alergicznemu często towarzyszą także inne objawy alergii, podczas gdy świąd nosa, uczucie drapanie w gardle czy łzawienie oczu bardzo rzadko występują w przebiegu infekcji.

Jedną z najważniejszych różnic między kaszlem alergicznym a infekcyjnym jest również czas trwania. Mianowicie kaszel podczas przeziębienia najczęściej ustępuje w ciągu 7-10 dni, a kaszel alergiczny, jak zostało już wspomniane, może utrzymywać się nawet miesiącami.

Jak leczyć kaszel alergiczny?

Leczenie kaszlu alergicznego opiera się na ograniczeniu kontaktu z alergenami oraz leczeniu przyczynowym. Podstawowym krokiem jest więc wyeliminowanie lub maksymalne (w miarę możliwości) ograniczenie kontaktu z czynnikami wywołującymi alergię.

W praktyce oznacza to m.in. regularne wietrzenie pomieszczeń, utrzymywanie w nich czystości oraz usunięcie z domu elementów, które mogą gromadzić kurz i roztocza, takie jak dywany, zasłony, tapicerowane meble czy pluszowe zabawki. W przypadku alergii na sierść zwierząt, zaleca się unikanie kontaktu ze zwierzętami.

Osoby uczulone na pyłki powinny natomiast ograniczyć przebywanie na zewnątrz w okresach intensywnego pylenia oraz rozważyć stosowanie oczyszczaczy powietrza lub filtrów antyalergicznych w domu. W leczeniu kaszlu alergicznego stosuje się również farmakoterapię, której celem jest złagodzenie doświadczanych objawów. W leczeniu kaszlu spowodowanego alergią wykorzystuje się:

• Leki przeciwhistaminowe - zmniejszają reakcję alergiczną organizmu i łagodzą objawy kaszlu. Więcej na temat tego, jak działają leki przeciwhistaminowe, znajdziesz na naszym blogu.
• Glikokortykosteroidy wziewne lub donosowe – pomagają zmniejszyć stan zapalny dróg oddechowych, zwłaszcza jeśli objawy są nasilone lub towarzyszy im alergiczny nieżyt nosa,
• Leki przeciwleukotrienowe – zmniejszają nadreaktywność oskrzeli,

Jedyną metodą, która może trwale wyleczyć kaszel alergiczny, jest z kolei immunoterapia, czyli stopniowe podawanie pacjentowi małych dawek alergenu (doustnie, podjęzykowo lub w formie zastrzyków), w celu zmniejszenia nadwrażliwości układu odpornościowego. Immunoterapia trwa od 3 do 5 lat, ale w niektórych przypadkach pomaga nawet całkowicie zredukować objawy alergii.