Jak radzić sobie z wodnistym katarem?

Wodnisty katar najczęściej pojawia się w przebiegu infekcji, pod wpływem czynników drażniących lub jest objawem alergii. Choć zwykle ma łagodny charakter, potrafi być uciążliwy i utrudniać codzienne funkcjonowanie. W artykule wyjaśniamy, jakie są najczęstsze przyczyny wodnistego kataru oraz jak skutecznie łagodzić jego objawy.

Wodnisty katar – czym się charakteryzuje?

Wodnisty katar to częsta dolegliwość, objawiająca się wydzielaniem dużej ilości przejrzystej, rzadkiej wydzieliny. Powstaje w wyniku nadmiernej pracy gruczołów śluzowych jamy nosowej, które w ten sposób reagują na podrażnienie, infekcję lub kontakt z alergenem. Charakterystyczne dla wodnistego kataru są także częste kichanie, uczucie „cieknącego nosa” oraz podrażnienie i zaczerwienienie skóry wokół nozdrzy. Wodnisty katar zwykle pojawia się na początku infekcji lub w przebiegu alergii.

Objawy wodnistego kataru

Do objawów kataru wodnistego należą:

• wodnista, przezroczysta wydzielina z nosa
• uczucie „cieknącego nosa”
• częste kichanie
• podrażnienie i zaczerwienienie skóry wokół nosa
• swędzenie nosa
• uczucie zatkanego nosa
• łzawienie oczu
• pogorszenie komfortu oddychania przez nos

Jakie są najczęstsze przyczyny wodnistego kataru?

Do najczęstszych przyczyn wodnistego kataru można zaliczyć:

• Infekcje wirusowe (przeziębienie, grypa)
  Wodnisty katar często jest objawem infekcji. W początkowej fazie choroby błona śluzowa nosa produkuje dużą ilość rzadkiej wydzieliny, aby usunąć wirusy i drobnoustroje, czemu towarzyszy lejący się katar, ból gardła i kaszel.
  
  
• Katar alergiczny
  Kontakt z alergenami, takimi jak pyłki roślin, kurz, roztocza czy sierść zwierząt, prowadzi do reakcji alergicznej objawiającej się świądem nosa, wodnistym katarem i kichaniem.
  
  
• Podrażnienie błony śluzowej nosa
  Suche powietrze, klimatyzacja, dym papierosowy, intensywne zapachy lub zanieczyszczone powietrze mogą wywołać nadmierne wydzielanie śluzu.
  
  
• Zapalenie zatok przynosowych
  We wczesnym etapie zapalenia zatok wydzielina z nosa może mieć wodnistą, przezroczystą konsystencję. Wraz z rozwojem stanu zapalnego katar często staje się gęstszy i zmienia kolor, a dodatkowo towarzyszą mu inne objawy takie jak np. ból lub uczucie rozpierania w okolicy zatok, ból głowy oraz zatkany nos.
  
  
• Nieżyt naczynioruchowy nosa
  To niezakaźna forma kataru, w której nadwrażliwość naczyń błony śluzowej prowadzi do wodnistej wydzieliny, często bez konkretnej przyczyny.

Jak radzić sobie z wodnistym katarem – skuteczne sposoby leczenia

Wodnista wydzielina z nosa potrafi znacząco obniżyć komfort codziennego funkcjonowania. Jednak odpowiednio dobrane metody łagodzenia objawów pozwalają zmniejszyć ilość wydzieliny, nawilżyć śluzówkę nosa i ułatwić oddychanie. W zależności od przyczyny kataru można sięgnąć zarówno po domowe sposoby, jak i preparaty apteczne dostępne bez recepty. Co na wodnisty katar stosować?

Domowe sposoby na katar wodnisty

Wodnisty katar można często złagodzić prostymi, domowymi metodami, które wspierają nawilżenie i oczyszczanie błony śluzowej nosa. Najlepsze efekty daje regularność oraz dobranie sposobu do przyczyny dolegliwości (np. infekcji wirusowej lub alergii).

Inhalacje parowe
Inhalacje z pary wodnej pomagają nawilżyć błonę śluzową nosa, rozrzedzić wydzielinę i ułatwić jej usuwanie. Można je wykonywać z samej wody lub z dodatkiem roztworu soli fizjologicznej.

Nawilżanie nosa
Regularne stosowanie soli fizjologicznej lub wody morskiej pomaga oczyścić nos, zmniejszyć podrażnienie śluzówki oraz ograniczyć nadmierne wysychanie nosa.

Stosowanie nawilżaczy powietrza
Utrzymywanie odpowiedniej wilgotności powietrza w pomieszczeniach zmniejsza podrażnienie błony śluzowej nosa i może ograniczać nasilenie wodnistego kataru, szczególnie w sezonie grzewczym.

Inhalacje z olejków eterycznych
Olejki eteryczne (eukaliptusowy, sosnowy, miętowy) stosowane do inhalacji mogą łagodzić objawy kataru i udrażniać górne drogi oddechowe. Należy jednak stosować je ostrożnie, zwłaszcza u dzieci i osób z alergią.

Odpowiednie nawodnienie organizmu
Picie odpowiedniej ilości płynów wspiera nawilżenie błon śluzowych i pomaga utrzymać prawidłową konsystencję wydzieliny.

Unikanie czynników drażniących i alergenów
W przypadku kataru alergicznego ważne jest ograniczenie kontaktu z alergenami oraz regularne płukanie nosa, co pomaga usuwać z niego cząsteczki uczulające.

Leki na wodnisty katar bez recepty

W aptece bez recepty dostępne są m.in. nawilżające spraye i krople do nosa, które zmniejszają objawy rzadkiego kataru. W przypadku kataru o podłożu alergicznym skuteczne mogą być leki przeciwhistaminowe, ograniczające reakcję alergiczną i nadmierną produkcję wydzieliny. Pomocniczo stosuje się także preparaty ochronne do nosa, tworzące barierę przed alergenami i czynnikami drażniącymi. Warto pamiętać, aby leki obkurczające naczynia krwionośne stosować krótkotrwale i zgodnie z zaleceniami.

Czego unikać przy wodnistym katarze?

Przy wodnistym katarze warto unikać działań, które mogą nasilać podrażnienie śluzówki nosa lub prowadzić do pogorszenia objawów. Przede wszystkim nie należy nadużywać kropli i sprayów obkurczających naczynia krwionośne, ponieważ ich długotrwałe stosowanie może prowadzić do tzw. polekowego nieżytu nosa.

Niewskazane jest także przebywanie w suchych, zadymionych lub silnie klimatyzowanych pomieszczeniach, gdyż sprzyja to wysychaniu i podrażnieniu śluzówki. Warto unikać gwałtownych zmian temperatury oraz kontaktu z czynnikami drażniącymi i alergenami, jeśli katar ma podłoże alergiczne.

Jeśli katar nie ustępuje, mimo stosowania domowych sposobów lub utrzymuje się przez długi czas, należy skonsultować się z lekarzem.

Wodnisty katar u dzieci – na co zwrócić uwagę?

Wodnisty katar u niemowlaka może mieć różne przyczyny, ale najczęściej jest związany z niedojrzałością błony śluzowej nosa, infekcją wirusową lub reakcją na suche powietrze, dlatego bardzo ważne jest regularne nawilżanie nosa i dbanie o odpowiednią wilgotność w pomieszczeniu. Warto pamiętać, że wodnisty katar u małych dzieci może utrudniać oddychanie, karmienie i spokojny sen. 

W przypadku najmłodszych dzieci należy stosować wyłącznie preparaty dostosowane do wieku, najlepiej na bazie soli fizjologicznej lub wody morskiej, a w razie potrzeby delikatnie oczyszczać nos aspiratorem. Jeśli katar utrzymuje się dłużej, towarzyszy mu gorączka, kaszel, trudności z oddychaniem lub pogorszenie samopoczucia, należy skonsultować się z pediatrą.

Wodnisty katar – kiedy do lekarza?

W większości przypadków wodnisty katar ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie lub po zastosowaniu domowych sposobów leczenia i tabletek na katar bez recepty. Konsultacja z lekarzem jest jednak wskazana, gdy objawy utrzymują się dłużej niż 7-10 dni, lub nasilają się mimo leczenia.

Do specjalisty warto również się zgłosić, gdy wodnistemu katarowi towarzyszą objawy takie jak np. wysoka gorączka, silny ból głowy, uczucie rozpierania w okolicy zatok, a także, gdy pojawi się gęsta, żółto-zielona wydzielina mogąca świadczyć o rozwijającej się infekcji bakteryjnej.

W przypadku niemowląt, małych dzieci oraz osób z chorobami przewlekłymi przedłużający się lub nawracający wodnisty katar zawsze powinien być skonsultowany z lekarzem.

Źródła:

Mazurek E, Kurzawa R, Mazurek H., Alergiczny nieżyt nosa u dzieci, Terapia 2014; 11: 31-43.

Zawisza E.; Samolińska U., Nieżyt naczynioruchowy nosa, Alergia. 2003.

https://diag.pl/pacjent/artykuly/wodnisty-katar-co-robic-gdy-dotyka-nas-cieknacy-katar/