Interakcje leków – na co uważać, aby nie zaszkodzić zdrowiu?

Łączenie leków z innymi lekami, suplementami czy nawet niektórymi produktami spożywczymi może prowadzić do niebezpiecznych interakcji. Niektóre substancje mogą bowiem nasilać swoje działanie lub znacząco je osłabiać. Jakie interakcje leków będą niebezpieczne? Z czym nie łączyć leków? 

Interakcje leków z lekami i suplementami 

Stosując kilka leków jednocześnie, rzadko zastanawiamy się nad tym, jak mogą one na siebie oddziaływać. Tymczasem interakcje leków mogą prowadzić do osłabienia lub nasilenia ich skuteczności, a w niektórych przypadkach, nawet do poważnego zagrożenia życia i zdrowia. 

Ryzyko interakcji między lekami wzrasta również wraz z liczbą przyjmowanych substancji, dlatego zawsze należy poinformować lekarza o obecnie przyjmowanych lekach, suplementach i ziołach. Najczęstsze interakcje leków z lekami to:

• Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) + ibuprofen - ibuprofen osłabia działanie przeciwzakrzepowe aspiryny, 

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne + leki przeciwzakrzepowe - to połączenie może zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza w układzie pokarmowym,

• Antybiotyki + hormonalne środki antykoncepcyjne - niektóre antybiotyki mogą zmniejszać skuteczność antykoncepcji,

• Antybiotyki + leki przeciwzakrzepowe - niektóre antybiotyki mogą wydłużać czas krzepnięcia krwi, co zwiększa ryzyko krwawień,

• Leki przeciwhistaminowe I generacji + leki uspokajające/nasenne - to połączenie może skutkować nadmierną sennością,

• Inhibitory MAO + leki SSRI - łączenie leków wykorzystywanych np. w leczeniu choroby Parkinsona z lekami antydepresyjnymi zawierającymi substancje, takie jak sertralina lub fluoksetyna może prowadzić do zespołu serotoninowego, który może stanowić zagrożenie życia,
  
  

• Leki moczopędne + niesteroidowe leki przeciwzapalne - takie połączenie może prowadzić do niewydolności nerek, szczególnie u osób starszych. 

Równie niebezpieczne są interakcje leków z suplementami, m.in.:

• Miłorząb japoński + leki przeciwzakrzepowe - takie połączenie może zwiększać ryzyko krwawień, 

• Miłorząb japoński + leki przeciwdepresyjne - oba leki stosowane jednocześnie mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego,

• Dziurawiec + antykoncepcja hormonalna - dziurawiec osłabia działanie antykoncepcji,

• Dziurawiec + leki przeciwdepresyjne - takie połączenie zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. 

Interakcje leków z alkoholem

Przy stosowaniu leków nie zaleca się spożywania alkoholu, ponieważ osłabia on ich działanie. Ponadto alkohol wchodzi w interakcję z wieloma lekami, wpływając na ich wchłanianie, metabolizm oraz działanie w organizmie. Alkohol jest rozkładany głównie w wątrobie tak jak i wiele leków. Kiedy organizm metabolizuje alkohol, wówczas wątroba nie radzi sobie z równoczesnym rozkładem leków. Może to prowadzić do ich nagromadzenia się w organizmie, ryzyka toksyczności lub osłabionego działania.

Co więcej, alkohol działa uspokajająco na ośrodkowy układ nerwowy. Połączenie go z niektórymi lekami, może spowodować nadmierną senność, spowolnienie oddechu, utratę świadomości, a w ciężkich przypadkach nawet śpiączkę. 

Najniebezpieczniejsze interakcje alkoholu z lekami to:

• Alkohol + leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (np. paracetamol, ibuprofen) - wszystkie te substancje są metabolizowane w wątrobie, a ich jednoczesne stosowanie z alkoholem zwiększa obciążenie wątroby,

• Alkohol + antybiotyki (np. metronidazol, tinidazol) - niektóre antybiotyki spowalniają metabolizm alkoholu, co może skutkować nagromdzeniem szkodliwych substancji, które mogą wywołać m.in. silne nudności, wymioty, nagłe osłabienie, spadki ciśnienia itd.,

• Alkohol + leki uspokajające, nasenne i przeciwlękowe (diazepam, lorazepam, zolpidem) - alkohol wzmacnia działanie ww. leków, powodując nadmierną senność, zawroty głowy, problemy z oddychaniem. W skrajnych przypadkach takie połączenie może doprowadzić do śpiączki,

• Alkohol + leki przeciwdepresyjne (sertralina, duloksetyna) - jednoczesne spożywanie alkoholu z lekami na depresję może nasilać skutki uboczne leków oraz osłabiać ich działanie,

• Alkohol + leki przeciwcukrzycowe (insulina, metformina) - alkohol może gwałtownie podnosić lub obniżać poziom cukru we krwi,

• Alkohol + leki na nadciśnienie (beta-blokery, inhibitory ACE) - alkohol rozszerza naczynia krwionośne, dlatego w połączeniu z lekami obniżającymi ciśnienie może prowadzić do nagłych spadków ciśnienia,

• Alkohol + leki przeciwzakrzepowe - alkohol może nasilać działanie leków, zwiększając ryzyko nadmiernego rozrzedzenia krwi.

Interakcje leków z żywnością

Niewiele osób zdaje sobie również sprawę z tego, że niektóre produkty spożywcze mogą wchodzić w niepożądane reakcje z lekami. Szczególną ostrożność należy zachować podczas przyjmowania leków z sokiem grejpfrutowym. Mianowicie sok grejpfrutowy zaburza metabolizm wielu leków, prowadząc do ich zwiększonego stężenia w organizmie.

Najbardziej niebezpieczne interakcje między lekami a sokiem grejpfrutowym dotyczą statyn (np. atorwastatyna), leków na nadciśnienie (np. amlodypiny), leków przeciwhistaminowych (np. feksofenadyny), leków uspokajających oraz przeciwlękowych (np. benzodiazepiny). 

Co więcej, przy antybiotykach z grupy tetracyklin i lekach na tarczycę warto unikać nabiału, ponieważ zawarty w nim wapń może zakłócać ich wchłanianie. Niebezpieczne mogą być także interakcje między lekami a kofeiną (kawą, herbatą i napojami energetycznymi). Kofeina może bowiem osłabiać działanie niektórych leków psychiatrycznych (np. benzodiazepin). Połączenie kofeiny z lekiem na astmę (teofilina) może z kolei prowadzić do nadmiernego pobudzenia i przyspieszonej akcji serca. 

A jeśli zastanawiasz się, czy suplementy diety są bezpieczne, to więcej na ten temat znajdziesz na naszym blogu. Zapraszamy do lektury!