Imbir - właściwości. Kiedy warto po niego sięgnąć?

Imbir to roślina o wielu dobroczynnych właściwościach i wszechstronnym zastosowaniu. W celu poprawy zdrowia imbir można spożywać na surowo, w formie sproszkowanej lub w postaci suplementów diety. Z poniższego artykułu dowiesz się, jakie właściwości ma imbir, jak można go stosować oraz, jakie są przeciwskazania do jego spożywania.

Imbir - co to jest?

Imbir lekarski (Zingiber officinale) jest rośliną znaną przede wszystkim z aromatycznego korzenia, wykorzystywanego w kuchni, medycynie i kosmetyce. Imbir pochodzi głównie z Indii i Chin, ale jest uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie.

Główną częścią użytkową są podziemne kłącza imbiru o żółtawej, lekko włóknistej strukturze i intensywnym aromacie. Imbir charakteryzuje się ostrym, korzennym smakiem i silnym, cytrusowym zapachem. Jest to zasługą obecności olejków eterycznych (np. zingiberolu) oraz substancji takich jak gingerol i shogaol.

W tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej i chińskiej imbir jest uznawany za „gorący” składnik, co oznacza, że podnosi poziom energii w organizmie i pomaga przy problemach związanych z wychłodzeniem organizmu.

Imbir - zastosowanie

Imbir to składnik o doprawdy wszechstronnym zastosowaniu. Najczęściej stosowany jest jako przyprawa do potraw i naparów, jako środek wspierający zdrowie oraz jako składnik kosmetyków. 

Zastosowanie w kuchni

Imbir to bardzo często wykorzystywany dodatek w przygotowywaniu potraw i napojów. Jako aromatyczna przyprawa używany jest w postaci świeżej, suszonej, mielonej i kandyzowanej. Jest dodawany do mięs, ryb, warzyw, zup i sushi. Nadaje potrawom charakterystyczny ostry smak i intensywny aromat.

Imbir to również popularny składnik ciasteczek, ciast i innych wypieków, a także marynat i sosów. Z kolei dodany do herbaty, soku czy naparu ziołowego nie tylko poprawia ich smak, ale również działa rozgrzewająco i przeciwzapalnie.

Zastosowanie w medycynie

Korzeń imbiru już od wieków stosowany jest w celach leczniczych. W tradycyjnej medycynie chińskiej i ajurwedyjskiej wykorzystywano go głównie jako środek na mdłości i wymioty, bóle gardła, kaszel i przeziębienie. 

Obecnie imbir jest częstym składnikiem preparatów wspomagających łagodzenie stanów zapalnych, infekcji i bólów rematycznych. Jest również stosowany w suplementach diety wspomagających trawienie i redukujących wzdęcia.

Zastosowanie w kosmetyce

Imbir znalazł także  zastosowanie w kosmetykach, przeznaczonych szczególnie do pielęgnacji skóry i włosów.

• Kremy i maski z imbirem mają działanie przeciwstarzeniowe, rozjaśniające i antybakteryjne. Dodatkowo imbir redukuje podrażnienia, zaczerwienienia i blizny.

• Imbir dodany do szamponów i odżywek do włosów wzmacnia cebulki, zapobiegając wypadaniu kosmyków i stymulując ich zdrowy wzrost. Imbir wykazuje także działanie przeciwłupieżowe i przeciwświądowe.

Imbir - właściwości lecznicze

Lecznicze właściwości imbiru są znane i wykorzystywane od bardzo dawna. Do najważniejszych z nich należą:

• Właściwości przeciwzapalne: Regularne spożywanie imbiru redukuje stany zapalne, pomagając w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów i innych chorób zapalnych.

• Właściwości przeciwbólowe: Imbir stosowany jest jako środek łagodzący bóle migrenowe mięśni, stawów i bóle menstruacyjne.

• Właściwości przeciwwymiotne: Spożycie imbiru skutecznie zapobiega nudnościom i wymiotom, szczególnie w przypadku choroby lokomocyjnej, ciąży i po chemioterapii.

• Właściwości przeciwwirusowe i antybakteryjne: Imbir wykazuje działanie antybakteryjne i przeciwwirusowe, dzięki czemu pomaga łagodzić pierwsze objawy przeziębień i grypy. Jest również skutecznym środkiem wspierającym leczenie górnych dróg oddechowych.

• Wspomaganie trawienia: Spożywanie imbiru stymuluje produkcję soków trawiennych, wspomaga metabolizm, usprawnia pracę układu pokarmowego i ogranicza wzdęcia.

• Regulacja poziomu cukru we krwi: Spożywanie imbiru zmniejsza poziom glukozy we krwi. 

Imbir - właściwości zdrowotne

Do najważniejszych właściwości prozdrowotnych imbiru należą:

• Wzmacnianie odporności: Dzięki zawartości przeciwutleniaczy imbir chroni organizm przed działaniem wolnych rodników i wspiera układ immunologiczny.

• Poprawa krążenia krwi: Imbir działa rozgrzewająco i rozkurczowo, a jego właściwości pobudzające krążenie usprawniają przepływ krwi.

• Wsparcie zdrowia serca: Imbir obniża poziom „złego” cholesterolu (LDL) i poprawia funkcjonowanie naczyń krwionośnych.

• Działanie odchudzające: Imbir przyspiesza metabolizm i pomaga w redukcji masy ciała dzięki właściwościom termogenicznym.

• Łagodzenie objawów PMS i bólu menstruacyjnego: Imbir to naturalny środek na bóle menstruacyjne oraz dolegliwości związane z zespołem napięcia przedmiesiączkowego (PMS).

• Działanie przeciwnowotworowe: Niektóre badania wskazują, że substancje aktywne obecne w imbirze mogą hamować wzrost komórek nowotworowych.

Jak stosować imbir?

Imbir można stosować na wiele sposobów w zależności od konkretnych potrzeb i preferencji.

 W formie napojów

• Herbata z imbirem na przeziębienie rozgrzewa, wzmacnia odporność i wspomaga trawienie. Można dodać do napoju miód i cytrynę, aby wzmocnić działanie przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne imbiru.

• Syrop z imbiru sprawdzi się jako dodatek do herbaty. Do przygotowania syropu potrzebny jest starty korzeń imbiru, ok. 100 ml płynnego miodu oraz cytryna pokrojona w plastry. Wszystkie składniki należy warstwowo ułożyć w słoiku i włożyć do lodówki na 24 godz.

Jako przyprawa 

• Świeży imbir można dodawać do zup, curry, sosów i marynat. Wzbogaci to smak mięs i ryb, szczególnie w daniach grillowanych.

• Imbir w proszku sprawdzi się do wypieków i deserów oraz jako przyprawa do wielu dań.

• Można również jeść imbir, np. kandyzowany w celu łagodzenia mdłości (np. u kobiet w ciąży) i poprawy trawienia.

Stosowanie lecznicze

• Na przeziębienie, zatkany nos, kaszel i ból gardła najlepiej przygotować inhalacje z naparu z imbiru. W tym celu należy zetrzeć świeży korzeń imbiru i dodać go do gorącej wody z dodatkiem np. olejku eukaliptusowego. Następnie należy wdychać parę przez ok. 5-10 minut.

• Na bóle menstruacyjne najlepsza będzie herbata imbirowa z dodatkiem cynamonu i miodu, gdyż takie połączenie działa rozkurczowo.

W kosmetyce

• Maska na twarz ze startym imbirem i miodem odżywia skórę, poprawia ukrwienie, działa antybakteryjnie.

• Masaż z eterycznym olejkiem imbirowym (rozcieńczonym w oleju bazowym, np. kokosowym) poprawia krążenie, redukuje bóle mięśni i relaksuje.

Suplementy diety

• Kapsułki lub tabletki z ekstraktem z imbiru warto włączyć do diety w celu łagodzenia dolegliwości żołądkowych, nudności lub jako wsparcie odporności.

Imbir - dawkowanie

Zaleca się, aby imbir był spożywany w niewielkich ilościach do ok. 4-5 g dziennie. Wysokie dawki imbiru mogą wywołać dolegliwości ze strony układu pokarmowego oraz przyczynić się do spadku poziomu cukru we krwi. Spożywanie imbiru w dużych ilościach może podrażniać błony śluzowe jamy ustnej, przełyku i żołądka. Ponadto u niektórych osób mogą wystąpić zawroty głowy, kołatanie serca oraz ogólne osłabienie. 

Imbir - przeciwwskazania

Stosowanie preparatów z imbiru uznaje się za bezpieczne, jednak jak w przypadku większości składników roślinnych istnieją pewne ograniczenia dotyczące jego spożywania. Głównymi przeciwwskazaniami do stosowania imbiru jest przyjmowanie następującej grupy leków: 

• na cukrzycę (ryzyko hipoglikemii).

• na nadciśnienie (ryzyko nadmiernego obniżenia ciśnienia krwi).

• przeciwzakrzepowe (zwiększone ryzyko krwawień).

Ze spożywania imbiru powinny zrezygnować Osoby cierpiące na schorzenia układu pokarmowego i choroby jelita grubego, gdyż może on zaostrzać  objawy takie jak zgaga czy refluks żołądkowo-przełykowy.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią przed wprowadzeniem imbiru do diety powinny skonsultować się z lekarzem.