Co pyli w marcu i kwietniu? Przewodnik dla alergików

Marzec to początek sezonu pylenia, który dla wielu alergików oznacza powrót uciążliwych objawów. Wodnisty katar, łzawienie i pieczenie oczu - wszystko może znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie. Jakie rośliny zaczynają pylić w marcu? Jak radzić sobie z alergią na pyłki w okresie wiosennym?

Jak objawia się alergia na pyłki?

Alergia na pyłki to reakcja nadwrażliwości układu odpornościowego, która postrzega pyłki roślin jako coś zagrażającego. Wówczas, gdy pyłki przedostaną się do dróg oddechowych osoby uczulonej, jej układ odpornościowy wytwarza przeciwciała, które następnie inicjują reakcję alergiczną. W efekcie dochodzi do stanu zapalnego błon śluzowych, co prowadzi do szeregu nieprzyjemnych objawów.

Objawy alergii na pyłki to m.in.:

• kichanie,

• wodnisty katar,

• kaszel,

• swędzenie i łzawienie oczu,

• swędzenie podniebienia i/lub uszu,

• zapalenie spojówek, zaczerwienienie oczu,

• świszczący oddech,

• zatkany nos. 

Objawy alergii mogą być różnie nasilone w zależności od indywidualnej wrażliwości oraz stężenia pyłków w powietrzu. W okresie intensywnego pylenia alergicy mogą dodatkowo odczuwać pogorszenie jakości snu, zmęczenie oraz trudności z koncentracją.

Co pyli w marcu i kwietniu? Kalendarz pylenia 

Wraz z nadejściem wiosny rozpoczyna się sezon pylenia. Po zimowym okresie uśpienia rośliny zaczynają uwalniać pyłki, których ilość w powietrzu stopniowo wzrasta. Niestety - w ostatnich latach, ze względu na ocieplenie klimatu i łagodniejsze zimy, sezon pylenia rozpoczyna się coraz wcześniej. Nie jest to dobra wiadomość dla alergików, ponieważ już od marca zaczynają oni odczuwać pierwsze silniejsze objawy alergii. Jakie rośliny pylą w marcu i w kwietniu?

Leszczyna

Pylenie leszczyny rozpoczyna się już w styczniu, a swój szczyt osiąga w drugiej połowie lutego. W marcu stężenie pyłków leszczyny w powietrzu stopniowo maleje, chociaż to, jak długo leszczyna będzie pylić, zależne jest od warunków pogodowych. W chłodniejszych terenach Polski pyłki leszczyny mogą unosić się w powietrzu nawet do połowy marca. 

Olcha

Marzec to szczytowy okres pylenia olchy, która jest jednym z najbardziej alergizujących w tym czasie drzew. Jej pyłki są szczególnie uciążliwe dla osób mieszkających w pobliżu lasów, parków i terenów podmokłych, czyli w miejscach, gdzie rośnie najczęściej.

Cis

Cis to roślina iglasta, która zaczyna pylić w marcu i niekiedy może to trwać aż do kwietnia. Pyłki cisu są najbardziej dokuczliwe w miejscach, gdzie występują w większych skupiskach, m.in. w parkach, lasach oraz w rezerwatach przyrody. Szczególnie intensywne pylenie cisu można zaobserwować w Borach Tucholskich. 

Topola

Pylenie topoli rozpoczyna się już pod koniec lutego, ale największe stężenie pyłków przypada na marzec oraz kwiecień. Pyłki topoli unoszą się na duże odległości, dlatego niestety nawet osoby, które nie mieszkają w pobliżu tych drzew, mogą odczuwać objawy alergii.

Wierzba

Pylenie wierzby rozpoczyna się w drugiej połowie marca i trwa do końca kwietnia. Wierzby rosną przede wszystkim w pobliżu zbiorników wodnych, chociaż obecnie możemy je spotkać nawet w parkach miejskich. Zazwyczaj jednak pylenie wierzby jest mniej intensywne niż innych wiosennych roślin. 

Jak radzić sobie z alergią na pyłki w okresie pylenia?

Okres intensywnego pylenia to prawdziwe wyzwanie dla alergików, którzy zmagają się z nasilonymi objawami alergii. Aby ograniczyć kontakt z alergenami i złagodzić objawy, w okresie intensywnego pylenia warto przestrzegać kilku zasad:

1. Staraj się ograniczyć ekspozycję na pyłki - unikaj przebywania na świeżym powietrzu, zwłaszcza w dni wietrzne i suche, gdy stężenie pyłków w powietrzu jest najwyższe, 

2. Unikaj spacerów w pobliżu pól, parków i terenów leśnych - w miejscach, gdzie stężenie pyłków może być bardzo wysokie,

3. Po powrocie do domu umyj twarz, nos i uszy oraz zmień ubrania - aby pozbyć się pyłków osadzonych na skórze i tkaninach,

4. Korzystaj z oczyszczacza powietrza i zamykaj okna w godzinach szczytowego pylenia - rano i wczesnym popołudniem.
   
   

W walce z objawami alergii często stosuje się również leki na alergię tak jak: 

• Leki przeciwhistaminowe - hamują działanie histaminy, która odpowiada za objawy alergii. Do popularnych substancji należy loratadyna, cetyryzyna, lewocetyryzyna i desloratadyna,

• Preparaty obkurczające błonę śluzową nosa - np. ksylometazolina i oksymetazolina, które zmniejszają przekrwienie oraz obrzęk śluzówki. Preparaty z dodatkiem ww. substancji nie powinny być stosowane dłużej niż 5 dni,

• Glikokortykosteroidy donosowe - mają działanie przeciwzapalne i przeciwalergiczne, redukują obrzęk błony śluzowej nosa i łagodzą katar alergiczny,

• Preparaty z solą morską lub roztwory soli fizjologicznej - pomagają wypłukać alergeny z błony śluzowej nosa,

• Krople do oczu - zmniejszają łzawienie i swędzenie oczu. 

Odczulanie - immunoterapia alergenowa

Jedyną skuteczną i długotrwałą metodą leczenia alergii jest immunoterapia swoista, czyli tzw. odczulanie. Odczulanie polega na regularnym podawaniu małych dawek alergenu - w ten sposób przyzwyczajamy układ odpornościowy do alergenu i uczymy go, aby nie reagował na alergeny tak gwałtownie, jak wcześniej. 

Po zakończeniu odczulania objawy alergii mogą być nie tylko znacznie łagodniejsze, ale i mogą całkowicie ustąpić. Odczulanie jest jednak procesem długotrwałym i zazwyczaj trwa od 3 do 5 lat. 

Obecnie w odczulaniu stosuje się dwie formy immunoterapii:

1. Podskórna immunoterapia alergenowa - alergeny podawane są w postaci zastrzyków w ramię,

2. Podjęzykowa immunoterapia alergenowa - alergeny podawane są w formie tabletek lub kropli umieszczanych pod językiem.