Bezpłatne szczepienia przeciw krztuścowi dla kobiet w ciąży - kiedy można się zapisać?

Krztusiec to poważna choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Bordetella pertussis. Charakteryzuje się silnym, napadowym kaszlem, który może prowadzić do ciężkich powikłań, zwłaszcza u noworodków. Od 15 października 2024 roku w Polsce ruszył program bezpłatnych szczepień przeciw krztuścowi dla kobiet w ciąży. Dlaczego warto się zapisać i jak to zrobić? Przygotowaliśmy dla Ciebie zestawienie najważniejszych informacji na ten temat.

Dlaczego szczepienie na krztusiec w ciąży jest tak ważne?

Szczepienie przeciw krztuścowi w ciąży ma ogromne znaczenie dla zdrowia matki i noworodka. Krztusiec jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci, które w pierwszych miesiącach życia są narażone na ciężki przebieg choroby. Noworodki pierwszą dawkę obowiązkowego szczepienia ochronnego otrzymują  dopiero w 2. miesiącu życia, co powoduje, że są bardziej podatne na zakażenie.

Szczepienie na krztusiec w ciąży pozwala na przekazanie przeciwciał przez łożysko, wzmacniając odporność noworodka. Badania wykazują, że matki, które zostały zaszczepione, przekazują swoje przeciwciała. W konsekwencji zmniejsza to ryzyko hospitalizacji noworodków z powodu tej choroby o ponad 90%. Noworodki są najbardziej narażone na poważne powikłania, takie jak zapalenie płuc, a nawet zgon, dlatego tak istotna jest ochrona uzyskana poprzez szczepienie matki.

W Polsce obserwuje się wzrost zachorowań na krztusiec, szczególnie wśród dorosłych, którzy mogą być nosicielami bakterii i nie wykazują objawów. Dlatego niezwykle ważne jest, aby kobiety w ciąży zadbały o swoje zdrowie, zapewniając tym samym ochronę swoim dzieciom. Od 1 stycznia do 15 września 2024 r. odnotowano aż 14 584 tysiące przypadków zachorowań na krztuśca w Polsce. To pokazuje, że choroba ta nadal stanowi istotne zagrożenie. Wprowadzenie bezpłatnych szczepień ma na celu przeciwdziałanie tym trendom.

Kiedy można się zapisać na szczepienie na krztusiec w ciąży?

Bezpłatne szczepienie na krztusiec w ciąży jest dostępne dla kobiet, które są w drugim lub trzecim trymestrze ciąży. Idealny czas na szczepienie to okres między 27. a 36. tygodniem ciąży. W tym czasie organizm matki ma możliwość wytworzenia odpowiednich przeciwciał, które zostaną przekazane dziecku.

Na szczepienie możesz się zarejestrować w najbliższym punkcie szczepień, takim jak przychodnia, szpital lub poradnia zdrowia publicznego. Warto zaznaczyć, że do programu mogą przystąpić wszystkie kobiety w ciąży, niezależnie od ich stanu zdrowia. W przypadku ciąży wysokiego ryzyka lekarz może zlecić szczepienie w innym, wcześniej ustalonym terminie. Pamiętaj o tym, aby w dniu szczepienia zabrać ze sobą dokument potwierdzający ciążę oraz ewentualne wyniki badań, które mogą być pomocne w ocenie stanu zdrowia.

Jak przebiega szczepienie?

Szczepienie na krztusiec w ciąży przeprowadzane jest w formie zastrzyku domięśniowego. Zazwyczaj stosowaną szczepionką jest złożona szczepionka, która zawiera antygeny krztuśca, tężca i błonicy. Procedura jest szybka, trwa zaledwie kilka minut i przeprowadzana jest w warunkach ambulatoryjnych.

Wywiad lekarski

Przed szczepieniem lekarz przeprowadzi wywiad, aby upewnić się, że nie ma przeciwwskazań do jego wykonania. Do najczęstszych przeciwwskazań należą:

• ciężkie reakcje alergiczne na składniki szczepionki, 

• choroby autoimmunologiczne,

• zaawansowane choroby nowotworowe. 

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem.

Obserwacja stanu po szczepieniu

Po szczepieniu pacjentki są zazwyczaj proszone o pozostanie na miejscu przez kilka minut w celu monitorowania ewentualnych reakcji organizmu. Zdecydowana większość kobiet nie doświadcza żadnych poważnych skutków ubocznych. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów niepożądanych, takich jak silny ból w miejscu wkłucia, obrzęk, zmiany skórne, gorączka, należy skontaktować się z lekarzem. 

Rzadko mogą pojawić się też poważniejsze reakcje, takie jak anafilaksja, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Ważne jest, aby każda kobieta w ciąży była świadoma możliwości wystąpienia skutków ubocznych, ale również wiedziała, że ryzyko wystąpienia poważnych objawów niepożądanych jest minimalne.

Jakie są korzyści płynące ze szczepienia na krztusiec dla kobiet w ciąży?

Szczepienie przeciw krztuścowi w ciąży przynosi szereg korzyści. Przede wszystkim chroni noworodka przed poważnymi komplikacjami zdrowotnymi. Badania wykazują, że dzieci urodzone przez matki zaszczepione przeciw krztuścowi są obarczone znacznie niższym ryzykiem zachorowania na tę chorobę.

Korzyści zdrowotne wynikające ze szczepienia są widoczne także w szerszym kontekście zdrowia publicznego. Dzięki szczepieniom można zmniejszyć rozprzestrzenianie się krztuśca w populacji, co przekłada się na mniejsze ryzyko epidemii.

Szczepienia mogą przyczynić się też do poprawy ogólnego stanu zdrowia społeczeństwa, dlatego, że minimalizują możliwość rozprzestrzenienia się innych chorób zakaźnych. W dłuższej perspektywie czasowej skutkuje to oszczędnościami w systemie ochrony zdrowia, zmniejszając liczbę koniecznych hospitalizacji i kosztów leczenia.

Bezpłatne szczepienia na krztusiec w ciąży. Zadbaj o zdrowie swoje i swojego dziecka

Zarejestrowanie się na szczepienie to ważny krok w celu zapewnienia noworodkowi ochrony przed tą groźną chorobą. Każda kobieta w ciąży powinna rozważyć skorzystanie z tej możliwości i porozmawiać z lekarzem o korzyściach płynących ze szczepienia.

Warto raz jeszcze podkreślić, że szczepienia przeciw krztuścowi to inwestycja w zdrowie, która przynosi korzyści całemu społeczeństwu. Im więcej osób zaszczepionych, tym większa odporność populacji na choroby zakaźne. 

Przeczytaj również nasz wpis o faktach i mitach dotyczących szczepienia przeciwko grypie.