Odwodnienie organizmu - jak uzupełnić elektrolity?

Odwodnienie organizmu, które jest skutkiem utraty wody oraz elektrolitów może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. W przypadku objawów odwodnienia warto uzupełniać elektrolity, za pomocą specjalnie przygotowanych mieszanek. Jak rozpoznać odwodnienie, jakie są jego przyczyny i jak uzupełnić elektrolity w organizmie?

Co to jest odwodnienie organizmu?

Odwodnienie organizmu to stan, który pojawia się w wyniku nadmiernej utraty wody i/lub elektrolitów, który prowadzi do zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. Jest to poważny stan, który może stanowić zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale nawet życia, w szczególności jest niebezpieczny dla dzieci oraz osób starszych. 

Woda oraz elektrolity odgrywają wiele ważnych biologicznie i fizjologicznie funkcji w naszym organizmie. Woda to około 50-80 proc. masy ciała, w zależności od wieku. Jest ona składnikiem odżywczym dla każdej komórki naszego organizmu: transportuje substancje odżywcze oraz tlen, reguluje temperaturę ciała, chroni tkanki i narządy, utrzymuje odpowiednią objętość krwi i pełni wiele innych ważnych funkcji. 

Elektrolity również odgrywają kluczową rolę w naszym organizmie: regulują ciśnienie krwi, uczestniczą w przewodnictwie nerwowym, wspomagają procesy metaboliczne, wspierają prawidłowe funkcjonowanie komórek i tkanek, utrzymują prawidłowe pH, wspierają mięśnie itd.   

Odwodnienie jest natomiast skutkiem zmniejszonej objętości płynów, charakteryzuje się więc ubytkiem płynów przekraczającym zdolności organizmu do ich uzupełnienia. Wyróżnia się trzy rodzaje odwodnienia:

1. Odwodnienie hipotoniczne - wynika głównie z utraty elektrolitów, głównie sodu. Najczęściej ma miejsce na skutek wymiotów oraz biegunek,

2. Odwodnienie hipertoniczne - wynika głównie z utraty wody w stosunku do utraty elektrolitów. Najczęściej występuje na skutek gorączki, nadmiernego pocenia się lub niewystarczającego spożycia wody/płynów

3. Odwodnienie izotoniczne - wynika z utraty zarówno wody, jak i elektrolitów. Najczęściej spowodowane jest biegunkami, wymiotami, intensywnym poceniem się związanym np. z intensywną aktywnością fizyczną, upałami, zmniejszony pobór wody. 

Jak rozpoznać odwodnienie organizmu? Objawy odwodnienia 

Odwodnienie organizmu najczęściej manifestuje się przez szereg objawów, które są skutkiem zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. Objawy odwodnienia organizmu to m.in.:

• suchość w ustach i niesłabnące pragnienie,

• bóle i zawroty głowy,

• suche i spierzchnięte usta,

• sucha skóra, zmniejszona elastyczność skóry,

• skurcze mięśni,

• zaburzenia świadomości,

• zaburzenia widzenia,

• uczucie osłabienia, zmęczenie, 

• zapadnięte oczy,

• zmniejszona częstotliwość oddawania moczu i/lub ciemna barwa moczu,

• zaparcia,

• senność,

• omdlenia,

• nerwowość,

• podwyższone tętno,

• trudności ze złapaniem oddechu.

Przyczyny odwodnienia organizmu

Do odwodnienia może dojść na skutek różnych czynników. Najczęściej odwodnienie pojawia się w wyniku zmniejszonej podaży napojów. Wśród przyczyn odwodnienia można wymienić:

• nadmierne pocenie się na skutek intensywnej aktywności fizycznej,

• nadmierną potliwość w wyniku gorączki,

• nadmierne pocenie się w wyniku przebywania w wysokiej temperaturze, np. podczas upałów,

• suche powietrze - przebywanie w klimatyzowanych lub ogrzewanych pomieszczeniach,

• biegunki,

• wymioty,

• choroby nerek, np. moczówka prosta, cukromocz,

• otyłość,

• przeziębienie,

• chorobę Parkinsona, 

• ograniczenie spożycia płynów,

• długotrwałe narażenie na wysoką temperaturę. 

Odpowiednie częściej występuje również u osób starszych po 65. roku życia oraz u dzieci, głównie z powodu niedostatecznej podaży płynów. 

Skutki odwodnienia organizmu. Niedobór wody i elektrolitów

Odwodnienie organizmu niesie za sobą szereg negatywnych skutków i może stanowić poważne zagrożenie. Badania pokazują, że odwodnienie może skutkować:

• obniżeniem zdolności psychomotorycznych,

• pogorszeniem funkcjonowania poznawczego (pogorszenie pamięci, koncentracji uwagi i percepcji wzrokowej),

• pogorszeniem samopoczucia,

• obniżeniem ciśnienia krwi,

• przyspieszonym biciem serca,

• skurczami mięśni,

• osłabieniem,

• zaparciami,

• zaburzeniami świadomości, 

• zaburzeniami widzenia,

• bólami głowy, 

• utratą elastyczności skóry.

W rzeczywistości skutki odwodnienia mogą być znacznie poważniejsze niż te wyżej wymienione. Na skutek odwodnienia może bowiem dojść do udaru słonecznego, zwłaszcza jeśli odwodnienie jest związane z długotrwałą ekspozycją na słońce. Odwodnienie może także prowadzić do napadów padaczkowych, do utraty przytomności oraz do wstrząsu krwotocznego ze spadkiem ciśnienia tętniczego. 

Jak uzupełnić elektrolity w organizmie?

W przypadku odwodnienia organizmu bardzo ważne jest jak najszybsze uzupełnienie wody oraz elektrolitów. Elektrolity możemy uzupełnić poprzez suplementację gotowych mieszanek, które najczęściej rozpuszcza się w wodzie. W zależności od przyczyny oraz powodu odwodnienia elektrolity można pić do kilku razy dziennie.

Regularne picie elektrolitów zaleca się także osobom, które nie są odwodnione, ale przebywają w warunkach, które mogą zwiększać ryzyko odwodnienia organizmu. Elektrolity można stosować profilaktycznie np. w przypadku upałów i długotrwałej ekspozycji na działanie wysokiej temperatury oraz gdy wykonujemy intensywną aktywność fizyczną.